محمد الريشهري
429
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
امكان دارد چيزى را بيابيم كه در سنجش با چيز ديگر ، در ديده ما زيبا نيايد ؛ امّا آن ، در واقعْ براى خود و در چارچوب نظام آفرينش ، زيباست . از پيامبر صلى اللّه عليه و آله روايت شده كه به مناسبت سخن گفتن درباره آيه " الَّذِى أَحْسَنَ كُلَّ شَىْءٍ خَلَقَهُ ؛ « 1 » آن كه هر چه آفريد ، نيكوساخت " ، فرمود : أما إنَّ إستَ القِرَدَةِ لَيسَت بِحَسَنَةٍ ولكِنَّهُ أحكَمَ خَلقَها . « 2 » هان ! سُرينِ بوزينگان ، زيبا نيست ؛ ولى [ خداوند ] آفرينش آن را استوار ساخته است . اين معنا با مفهوم لغوى واژه " أحسَنَ " نيز هماهنگ است . فَيّومى مىگويد : " أحسنتُ الشىء ، يعنى : آن را شناختم و به نيكويى انجام دادم " . « 3 » بر اين اساس ، جمله " ما يُحسن " در گفتار امام على عليه السلام : " قيمة كُلِّ امرِئٍ ما يُحسِنُ " « 4 » به " ما يَعلَمُ ( آنچه مىداند ) " ، تفسير شده است . خليل بن احمد فراهيدى مىگويد : تشويق كنندهترين سخن در تحصيل دانش ، سخن على بن ابى طالب عليه السلام است كه فرمود : " قيمة كلّ امرئٍ ما يُحسن ؛ ارزش هر انسان ، چيزى است كه نيك مىداند " . « 5 »
--> ( 1 ) . سجده : آيه 7 . ( 2 ) ر . ك : ص 424 ح 1277 . ( 3 ) المصباح المنير : ص 136 . ( 4 ) كتاب من لا يحضره الفقيه : ج 4 ص 389 ح 5834 . ( 5 ) كتاب العين : ص 28 ش 18 .