كانَ أميرُالمُؤمِنينَ عليه السلام رَجُلًا دَعّاءً . « 1 » امير مؤمنان ، انسانى پُردعا بود . در مورد اين دستور ، دو نكته ، حائز اهميّت است : الف نيايش در كنار تلاش نكته اوّل ، اين كه دعا در كنار تلاش و به كارگيرىِ همه توان براى انجام دادن ساير دستورهايى كه بدان اشاره شد ، ثمر مىدهد ؛ بلكه بدون مجاهدت ، حقيقت دعا تحقّق پيدا نمىكند . لذا امام رضا عليه السلام ضمن حديثى تأكيد مىفرمايد : مَن سَأَلَ اللّهَ التَّوفيقَ و لَم يَجتَهِد فَقَدِ استَهزَأَ بِنَفسِهِ . « 2 » هر كه از خدا توفيق جويد ، ولى تلاش نورزد ، خود را مسخره كرده است . ب مهم‌ترين شرايط دعا استجابت دعا ، شرايطى دارد كه در روايات اسلامى ، به تفصيل ذكر شده‌اند ؛ امّا مهم‌ترينِ آنها ، اخلاص ، مطابقت قلب و زبان و بويژه انقطاع ( قطع اميد ) از اسباب و توجّه كامل به حق تعالى است ؛ بلكه شرايط ديگر ، در واقع ، مقدّمه تحقّق اين حالت براى نيايشگر است ، چنان كه نقل شده است كه پيامبر خدا ، در پاسخ كسى كه اسم اعظم خدا را مىجُست تا دعايش اجابت شود ، فرمود : كُلُّ اسمٍ مِن أَسماءِ اللّهِ ، فَفَرِّغ قَلبَكَ عَن كُلِّ ما سِواهُ وَادعُهُ بِأَىِّ اسمٍ شِئتَ . « 3 » هر نامى از نام‌هاى خداوند ، اعظم است . پس دلت را از غير او خالى بدار و او را با هرنامى كه خواستى ، صدا بزن .

--> ( 1 ) . الكافى : ج 2 ص 468 ح 8 ، عدّة الداعى : ص 33 ، بحار الأنوار : ج 93 ص 304 ح 39 . ( 2 ) . كنز الفوائد : ج 1 ص 330 ، معدن الجواهر : ص 59 ، بحار الأنوار : ج 78 ص 356 . ( 3 ) مصباح الشريعة : ص 129 ، بحار الأنوار : ج 93 ص 322 ح 36 .