" احسان " كند ، گرچه فرد مقابلش بدو " بدى " كرده باشد . آنچه انسان را از فرو غلتيدن در زشتىها ، نكبت‌ها وبدىها نگه مىدارد ، " حيا ( شرم ) " است واين است محتواى كلام پيامبر خدا كه : " اگر شرم نمىورزى وآزرم ندارى ، هر آنچه مىخواهى ، بكن " . « 1 » به راستى ، آن كه پرده حيا را مىدَرَد ، زشتى را به أوج مىرساند . فصل شانزدهم ، از " حيا " وجايگاه آن در حيات انساني وپيوند آن با ايمان و . . . سخن مىگويد ودر پىِ آن ، موضوع " حِلم ( بردبارى ) " آمده است كه مهم‌ترين واكنش انسان در زمان سركشى نفس وچموشىهاى " نفس امّاره " است . " دل‌ْرحمى " ، " مهروَرزى " و " مدارا " ، عناوينى است كه أحاديث نبوي درباره آنها در فصل‌هاى بعدى عرضه شده‌اند وآن گاه ، سخن از " زُهد " است وترغيب بدان ، واهمّيت وبركات زهد ، با عناوينى چون : صلاح نفس ، وَرَع ، تحمّل دشوارىها ، تقرّب إلى اللّه و . . . . زمينه‌ها وعوامل زهد نيز در پايان فصل آمده است . " سخاوت " وحد ومرز آن وسخاوتمندترين انسان‌ها وآن گاه " شكر " ونقش آن در فزونى نعمت‌ها در فصل‌هاى بعدى آمده است . در فصل بيست وسوم ، از " صبر ( شكيبايى ) " سخن به ميان آمده است وجايگاه آن ، پيوند آن با ايمان وپيروزى ، گونه‌هاى صبر ، نشانه‌هاى صابران وپيامدهاى آن . " صدق ( راستى ) " وصادق‌ترين انسان‌ها ، موضوع بعدى مورد بحث است . فصل بيست وپنجم ، ويژه " صدقه " است با عناوين بسيار وموضوعات مختلف درباره ارزش ومرتبه صدقه ، پاداش آن ، حدّ ومرز حدود آن ، موارد وآثار آن ودر نهايت ، آفات صدقه . اهمّيت " سكوت " وآثار آن ، " حُسن ظن " در زندگى ، عفاف ورزيدن وجلوگيرى

--> ( 1 ) ر . ك : عيون أخبار الرضا عليه السلام : ج 2 ص 56 ، بحار الأنوار : ج 71 ص 333 ح 8 ؛ كنز العمّال : ج 3 ص 122 ح 5780 .