حكيم ابوالقاسم فردوسى
500
متن كامل شاهنامه فردوسى (شرح ميترا مهرآبادى)
تو خواهم گفت تا آن سخنهاى ديرينه را به ياد آوريم و با آن گفتار ، لب خود را به داد بيآوريم . زيرا چون تو به هنگام هوشيارى اين سخن را بشنوى ، به پيروزى پروردگار دادگر بگروى . آنگاه همهء آنان كه مست گشتند ، دست در دست ماهرخى از آنجا برفتند . اكنون كه داستان هفت خوان بسر آمد ، اين را به نام پروردگار گيهاندار بخوان « 1 » . اين پيروزى را يزدان دادگر - آن خداوند خورشيد و ماه تابنده - به من داد . پس اگر شاه پيروز اين داستان را بپسندد ، ديگر كامروا گشته باشم و زين بر چرخ گردنده بنهم . آفرين ما بر جان شاه باد و دلش هرگز به گيهان ، اندوهگين مباد « 2 » . اينك كه بوى مشك از جويبار مىآيد ، بايد مِى خوشگوار خورد . آسمان پر خروش و زمين پر جوش است و خوشا آن كس كه با ميگسارى دل خود را شاد مىكند و درم و نان و نقل و نبيذ دارد و مىتواند سر گوسپندى ببُرد . اگر چه مرا اينها كه گفتم نيست ، ليك خوشا آن را كه هست و بر مردم تنگ دست مىبخشايد . اكنون همهء بوستان به زير برگ گل رفته و همهء كوه پر از لاله و سنبل است . بلبل در باغ و بوستان مىنالد و گل از ناليدن او به خود مىبالد . در شب تيره بلبل نمىخوابد و گل از باد و باران مىجنبد « 3 » . من كه از ابر پيوسته باد و نم مىبينم ، نمىدانم كه نرگس چرا دژم گشته است ؟ بلبل هر دَم كه بر گل مىنشيند ، زبان مىگشايد و مىخندد . نمىدانم كه آيا ابر
--> ( 1 ) - در نسخهء ژول مُل ، ص 1270 ، بيت 2387 چنين آمده : سرآمد كنون قصّهء هفتخوان * بيامد پر انديشه طبعم جوان ليك مصرع دوم در نسخهء بروخيم ، ج 6 ، ص 1630 بدين گونه ضبط شده : « به نام جهاندار اين را بخوان » ^ CENTER و در نسخهء مسكو ، ج 6 ، ص 215 نيز بدين سان آمده : « به نام جهان داور اين را بخوان » ^ CENTER كه البته با توجه به بيت بعدى ، 2 مورد اخير صحيحتر به نظر مىرسند . ( 2 ) - در نسخهء مسكو داستان هفت خوان در همين جا به پايان مىرسد و تيترى كه تحت عنوان « داستان رزم اسفنديار با رستم » اندكى بعد آمده ، در نسخهء مسكو درست در همين جا مىباشد و به عبارت ديگر شروع داستان رستم و اسفنديار در نسخهء مسكو از اين سطر به بعد است . ( 3 ) - در نسخهء ژول مُل ، ص 1271 ، بيت 2397 بدين گونه آمده : شب تيره بلبل نخسپد همى * گل از باد و باران بچسبد همى ليك در نسخهء مسكو ، ج 6 ، ص 216 مصرع دوم بجاى « بچسبد » ، « بجنبد » آمده كه صحيحتر به نظر مىرسد .