حكيم ابوالقاسم فردوسى

135

متن كامل شاهنامه فردوسى (شرح ميترا مهرآبادى)

خدا « 1 » خواند و با لشگرى به سوى خاور فرستادش . آنگاه توران زمين را به تور داد و او را سالار تركان و چينيان كرد « 2 » و توران شاه ناميدش . تور نيز با سپاهى بدانجاى رهسپار گشت . « 3 » و سرانجام فريدون ، ايران و دشت نيزه‌وران [ يمن ] « 4 » را

--> ( 1 ) - خدا به معناى شاه ، مالك و صاحب است و خاور خدا به معناى شاه خاور زمين است . ( 2 ) - محدوده حكومت تور شامل تركستان و نواحى خزر و چين و تبت تا رود جيحون بوده است . از جمله ر . ك . طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 1 ، ص 155 - 153 بلعمى تاريخ بلعمى ، ج 1 ، ص 149 بيرونى ، التفهيم ، ص 194 گرديزى ، زين الاخبار ، ص 39 رساله شهرهاى ايران ، بند 13 در متون پهلوى ، ص 142 اصفهانى ، تاريخ پيامبران و شاهان ، ص 33 مستوفى ، تاريخ گزيده ، ص 84 . قوم تورانى منسوب به اين تور هستند . اما در باب اين كه برخى تورانيان را ترك دانسته‌اند و برخى نيز با اين نظر به مخالفت برخاسته‌اند ، در آينده ، آنجا كه سخن از افراسياب به ميان مىآيد ، در اين باب توضيح داده خواهد شد . ( 3 ) صاحب مجمل التواريخ و القصص مىنويسد كه فريدون سلم و تور را توسط سام به نواحى تحت حكومت هر يك فرستاد . سام ، تور را به منطقه خود برد و در آنجا برقرار شد . نيز سلم را به روم برد . شاه روم مطيع ايشان گشته بود و سام ، سلم را بر تخت پادشاهى نشاند و شاه روم را بر كرسى زرين . آنگاه سام تاج بر سر سلم نهاد و گفت : « اينست قيصر قيصران » . ص 424 و 105 و 42 . ( 4 ) محدوده حكومت ايرج شامل عراق عرب ( بابل و زمينهاى بصره و بغداد و واسط بعدى ) و پارس و خراسان و كرمان و اهواز و گرگان و مازندران و سند و هند و حجاز و يمن و يا به عبارتى در تقسيم بندى هفت كشور يا هفت اقليم - كه پيشتر سخنش گذشت - اقليم ميانه و بهترين نقطه بود كه در واقع همان محدوده اصلى شاهى خود فريدون بود . از جمله ر . ك . طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 1 ، ص 155 - 153 بلعمى ، تاريخ بلعمى ، ج 1 ، ص 149 بيرونى ، التفهيم ، ص 194 مستوفى ، تاريخ گزيده ، ص 84 مقدسى ، آفرينش و تاريخ ، ج 3 ، ص 125 ثعالبى ، تاريخ غررالسير ، ص 60 .