حكيم ابوالقاسم فردوسى
1276
شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى)
فرستاده آمد بنزديك شاه * بيك ماه كهتر بپيمود راه چو بر خواند آن نامه را شهريار * بپيچيد و ترسان شد از روزگار فرستاد و ايرانيان را بخواند * سخنهاى خاقان سراسر براند همان نامه بنمود و بر خواندند * بزرگان بانديشه در ماندند چنين يافت پاسخ ز ايرانيان * كه اى فرّ و اورند و تاج كيان چنين كارها بر دل آسان مگير * يكى راى زن با خردمند پير بنامه چنين كار آسان مكن * مكن تيره اين فرّ و شمع كهن گزين كن از ايران يكى مرد پير * خردمند و زيبا و گرد و دبير كز ايدر بنزديك خاقان شود * سخن گويد و راه او بشنود بگويد كه بهرام روز نخست * كه بود و پس از پهلوانى چه جست همى بود تا كار او گشت راست * خداوند را زان سپس بنده خواست چو نيكو نگردد بيك ماه كار * تمامى بسالى برد روزگار چو بهرام داماد خاقان بود * ازو بد سرودن نه آسان بود به خوبى سخن گفت بايد بسى * نهانى نبايد كه داند كسى [ سپاه آراستن خاقان چين ] ازان پس چو بشنيد بهرام گرد * كز ايران بخاقان كسى نامه برد بيامد دمان پيش خاقان چين * به دو گفت كاى مهتر بافرين شنيدم كه آن ريمن بدهنر * همى نامه سازد يك اندر دگر سپاهى دلاور ز چين برگزين * بدان تا ترا گردد ايران زمين بگيرم بشمشير ايران و روم * ترا شاه خوانم بران مرز و بوم بنام تو بر پاسبانان بشب * بايران و توران گشايند لب ببرم سر خسرو بىهنر * كه مه پاى بادا از يشان مه سر چو من كهترى را ببندم ميان * ز بن بركنم تخم ساسانيان چو بشنيد خاقان پر انديشه شد * ورا در دل انديشه چون بيشه شد بخواند آن كسان را كه بودند پير * سخنگوى و داننده و يادگير بديشان بگفت آنچ بهرام گفت * همه رازها برگشاد از نهفت چنين يافت پاسخ ز فرزانگان * ز خويشان نزديك و بيگانگان كه اين كار خوارست و دشوار نيز * كه بر تخم ساسان پر آمد قفيز و ليكن چو بهرام راند سپاه * نمايد خردمند را راى و راه بايران بسى دوستدارش بود * چو خاقان يكى خويش و يارش بود بر آيد ببخت تو اين كار زود * سخنهاى بهرام بايد شنود چو بشنيد بهرام دل تازه شد * بخنديد و بر ديگر اندازه شد بران بر نهادند يك سر گوان * كه بگزيد بايد دو مرد جوان كه زيبد بران هر دو بر مهترى * همان رنج كش بايد و لشكرى بچين مهترى بود حسنوى نام * دگر سركشى بود زنگوى نام فرستاد خاقان يلان را بخواند * بديوان دينار دادن نشاند چنين گفت مهتر بدين هر دو مرد * كه هشيار باشيد روز نبرد