حكيم ابوالقاسم فردوسى

1277

شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى)

هميشه ببهرام داريد چشم * چه هنگام شادى چه هنگام خشم گذرهاى جيحون بداريد پاك * ز جيحون بگردون بر آريد خاك سپاهى دلاور بديشان سپرد * همه نامداران و شيران گرد بر آمد ز درگاه بهرام كوس * رخ خور شد از گرد چون آبنوس ز چين روى يك سر بايران نهاد * بروز سفندارمذ بامداد [ فرستادن خسرو خراد برزين را به نزد خاقان و چاره كردن او از كشتن بهرام چوبينه را ] چو آگاهى آمد بشاه بزرگ * كه از بيشه بيرون خراميد گرگ سپاهى بياورد بهرام گرد * كه از آسمان روشنايى ببرد بخرّاد برزين چنين گفت شاه * كه بگزين برين كار بر چار ماه يكى سوى خاقان بىمايه پوى * سخن هرچ دانى كه بايد بگوى بايران و نيران تو داناترى * همان بر زبان بر تواناترى در گنج بگشاد و چندان گهر * بياورد شمشير و زرين كمر كه خراد برزين بران خيره ماند * همى در نهان نام يزدان بخواند چو با هديه‌ها راه چين برگرفت * بجيحون يكى راه ديگر گرفت چو نزديك درگاه خاقان رسيد * نگه كرد و گوينده‌يى برگزيد بدان تا بگويد كه از نزد شاه * فرستاده آمد بدين بارگاه چو بشنيد خاقان بياراست گاه * بفرمود تا برگشادند راه فرستاده آمد بتنگى فراز * زبان كرد كوتاه و بردش نماز به دو گفت هر گه كه فرمان دهى * به گفتن زبان برگشايد رهى به دو گفت خاقان بشيرين زبان * دل مردم پير گردد جوان بگو آن سخنها كه سود اندروست * سخن گفته مغزست و ناگفته پوست چو خرّاد برزين شنيد آن سخن * به ياد آمدش كينهاى كهن نخست آفرين كرد بر كردگار * توانا و دانندهء روزگار كه چرخ و مكان و زمان آفريد * توانايى و ناتوان آفريد همان چرخ گردندهء بىستون * چرا نه بفرمان او در نه چون بدان آفرين كو جهان آفريد * بلند آسمان و زمين گستريد توانا و دانا و دارنده اوست * سپهر و زمين را نگارنده اوست بچرخ اندرون آفتاب آفريد * شب و روز و آرام و خواب آفريد توانايى او راست ما بنده‌ايم * همه راستيهاش گوينده‌ايم يكى را دهد تاج و تخت بلند * يكى را كند بنده و مستمند نه با اينش مهر و نه با آنش كين * نداند كس اين جز جهان آفرين كه يك سر همه خاك را زاده‌ايم * به بيچاره تن مرگ را داده‌ايم نخست اندر آيم ز جم ّ برين * جهاندار طهمورث بافرين چنين هم برو تا سر كىقباد * همان نامداران كه داريم ياد برين هم نشان تا باسفنديار * چو كىخسرو و رستم نامدار ز گيتى يكى دخمه رويشان بود بهر * چشيدند بر جاى ترياك زهر كنون شاه ايران بتن خويش تست * همه شاد و غمگين بكم بيش تست