حكيم ابوالقاسم فردوسى

1044

شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى)

چو بر خاستى نالهء كرّ ناى * مناديگرى پيش كردى بپاى كه اى زيردستان شاه جهان * كه دارد گزندى ز ما در نهان مخسبيد ناايمن از شهريار * مداريد ز انديشه دل نابكار ازين گونه لشكر بگرگان كشيد * همى تاج و تخت بزرگان كشيد چنان دان كه كمّى نباشد ز داد * هنر بايد از شاه و راى و نژاد ز گرگان بسارىّ و آمل شدند * بهنگام آواز بلبل شدند در و دشت يك سر همه بيشه بود * دل شاه ايران پر انديشه بود ز هامون بكوهى بر آمد بلند * يكى تازيى بر نشسته سمند سر كوه و آن بيشه‌ها بنگريد * گل و سنبل و آب و نخچير ديد چنين گفت كاى روشن كردگار * جهاندار و پيروز و پروردگار تويى آفرينندهء هور و ماه * گشاينده و هم نماينده راه جهان آفريدى بدين خرمى * كه از آسمان نيست پيدا زمى كسى كو جز از تو پرستد همى * روان را بدوزخ فرستد همى ازيرا فريدون يزدان پرست * بدين بيشه بر ساخت جاى نشست به دو گفت گوينده كاى دادگر * گر ايدر ز تركان نبودى گذر ازين مايه ور جا بدين فرّهى * دل ما ز رامش نبودى تهى نياريم گردن بر افراختن * ز بس كشتن و غارت و تاختن نماند ز بسيار و اندك بجاى * ز پرنده و مردم و چارپاى گزندى كه آيد بايران سپاه * ز كشور بكشور جزين نيست راه بسى پيش ازين كوشش و رزم بود * گذر ترك را راه خوارزم بود كنون چون ز دهقان و آزادگان * برين بوم و بر پارسا زادگان نكاهد همى رنج كافزايشست * بما بر كنون جاى بخشايشست نباشد بگيتى چنين جاى شهر * گر از داد تو ما بيابيم بهر همان آفريدون يزدان پرست * ببد بر سوى ما نيازيد دست اگر شاه بيند به راى بلند * بما بر كند راه دشمن ببند سرشك از دو ديده بباريد شاه * چو بشنيد گفتار فرياد خواه بدستور گفت آن زمان شهريار * كه پيش آمد اين كار دشوار خوار نشايد كزين پس چميم و چريم * و گر تاج را خويشتن پروريم جهاندار نپسندد از ما ستم * كه باشيم شادان و دهقان دژم چنين كوه و اين دشتهاى فراخ * همه از در باغ و ميدان و كاخ پر از گاو نخچير و آب روان * ز ديدن همى خيره گردد روان نمانيم كين بوم ويران كنند * همى غارت از شهر ايران كنند ز شاهىّ و ز روى فرزانگى * نشايد چنين هم ز مردانگى نخوانند بر ما كسى آفرين * چو ويران بود بوم ايران زمين بدستور فرمود كز هند و روم * كجا نام باشد بآباد بوم ز هر كشورى مردم بيش بين * كه استاد بينى برين برگزين يكى باره از آب بركش بلند * برش پهن و بالاى او ده كمند