شمرده ، آن حضرت مع اين احوال هولناك تصديق به دين اسلام و به نبوت آن حضرت كرده ، اگرچه تلفّظ به الفاظ « لا إله إلّا اللّه محمّد رسول اللّه » عينا در آن وقت نكرده ، چه شرط ايمان و اسلام همين لفظ عينى نيست ، بل به مفاد و به مآل آن اعتقاد و اقرار شرط اسلام است . و مصرّحش دو مرويه جلد اوّل مسلم از عثمان است ، قال النبي صلّى اللّه عليه و إله : من مات و هو يعلم أنّه لا إله إلّا اللّه دخل الجنّة « 1 » . يعنى : پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله فرمود كه هركه مرد و او مىدانست « لا إله إلّا اللّه » را ، يعنى مفهوم و معنى آن را ، يعنى توحيد خدا را عالم بود ، او داخل جنّت مىشود . و به اين حديث ، اگر ابو طالب عليه السّلام تصديق و اقرار به دين و نبوّت ظاهر نمىكرد ، كافى بود در اسلام و ايمان او علم او به توحيد و به نبوّت ، و الحمد للّه اين قصيده هم ناطق به اقرار اوست . ثالث : بدان‌كه در دلايل بيهقى ، و مواهب لدنى ، از طريق يونس بن بكير ، از ابن اسحاق ، و به او حديث كرد عباس بن عبد اللّه ، و از بعض اهل خود از ابن عباس ، قال : لمّا تقارب من أبي طالب الموت نظر العبّاس إليه و هو يحرّك شفتيه ، فأصغى العبّاس باذنيه ، فقال : يابن أخي و اللّه لقد قال أخي الكلمة التي أمرته بها ، فقال النبي صلّى اللّه عليه و إله : و لم أسمعه « 2 » . يعنى : وقتى كه ابو طالب عليه السّلام را موت قريب شد ، و به دورش مردم و آن حضرت صلّى اللّه عليه و إله بودند ، و برادرش عبّاس نزديك‌تر به او نشسته بود ، عبّاس ديد كه ابو طالب عليه السّلام لبهاى خود را حركت مىدهد ، پس عبّاس گوشهاى خود را نزديك دهان او برده گوش داد و شنيد كه « لا إله إلّا اللّه محمّد رسول اللّه » آهسته آهسته

--> ( 1 ) صحيح مسلم 1 : 55 ح 43 . ( 2 ) بحار الأنوار 19 : 4 .