ابو القاسم على بن محمّد بن حسن كاتب قمّى است ، چنان‌چه ظاهر مىشود از اين كتاب ايضا ، و بيش‌تر فوائد اين كتاب كه متعلّق است به احوال خراج قم و بعضى حالات او مأخوذ است از او « 1 » . انتهى . و شاهد بر صدق اين مقال آن‌كه در اوّل آن كتاب ، در ذكر سبب سيم از براى تصنيف آن گفته : كه برادرم ابو القاسم على بن محمّد بن الحسن الكاتب مرا گفت : چون به شهر قم رسيدم ، تفحّص بسيار كردم ، باشد كه كتابى از اخبار قم به دست آرم ، مقدور نشد ، پس به غايت من حريص گشتم بر تصنيف اين كتاب ، و بيشتر از آن اخبار در مدّت حكومت برادرم به قم تحصيل كردم و به دست آوردم « 2 » . و علّامهء مجلسى عليه الرحمه در فصل اوّل از مقدّمهء مجلّد اوّل بحار كه در ذكر كتب معتمده‌ايست كه در نزد ايشان بوده مىفرمايد : و كتاب تاريخ بلدة قم للشيخ الجلسل حسن بن محمّد بن الحسن القمّي رحمه اللّه « 3 » . و در فصل دوّم آنجا مىفرمايد : و تاريخ بلدة قم كتاب معتبر « 4 » . و بسيارى از علما از اين كتاب شريف نقل كرده‌اند كه ذكرش موجب تطويل است . [ جواب از شبهات وارده در مسئلهء نسل موسى المبرقع ] و از مضحكات عجيبه بلكه از مصيبتهاى هائلهء فظيعه ، كه كاشف از قلّت مبالات ، و بىباكى عوام است در كيش و آئين خود ، آن‌كه شنيده شده از جماعتى از ثقات كه جمعى بىخبران از طريقه و مذهب ، نسبت شرب خمر نعوذ باللّه به موسى مبرقع مىدهند ، و ذرّيهء او را اولاد شراب‌خوار مىنامند ، و به اين

--> ( 1 ) رياض العلماء 1 : 319 . ( 2 ) تاريخ قم ص 22 . ( 3 ) بحار الأنوار 1 : 23 . ( 4 ) بحار الأنوار 1 : 42 .