مركز تحقيق مدرسة ولي العصر ( عج )

1862

غنا ، موسيقى ( عربي - فارسي )

مخلوط با لحن عجم است . يا اينكه غرض از الحان عرب و اصواتها ، خوش آوازى است و قرآن به هر آواز خوشى كه ادا شود مطلوب است . و يا اينكه « زَيِّنُوا القُرآنَ بِأصْواتِكُمْ » جمع مضاف افادهء عموم كند يعنى زينت بدهيد قرآن را به هر صوت حسنى يا اينكه اضافه عهد باشد و موجودى در زمان خطاب ، عرب حجاز بود و صوت اهل حجاز مراد باشد . فنون موسيقى [ در فنّ موسيقى ] دوازده مقام هست كه عبارتند از : يكى مقام عشّاق است ؛ دوّم آواز حسينى ؛ سوّم مقام راست ؛ چهارم آواز بوسليك ؛ پنجم مقام رهاوى ؛ ششم صداى نوا ؛ هفتم مقام بزرگ ؛ هشتم صوت صفاهان ؛ نهم لهجهء عراق ؛ دهم زمزمهء زنگوله ؛ يازدهم آهنگ حجاز ؛ دوازدهم مقام كوچك . و اين مقامات را در دو بيت جمع نموده اند : عشاق مراقد و حسينى است چو راست تا گشت بزرگ در صفاهان و عراق در پردهء بوسلى رهاوى و نواست زنگوله ، حجاز و كوچك اندر بر ماست و آواز ماهور و منصورى و دشتى و رشتى و بيات و صفاهان و بيات ترك همه از اين دوازده مقام مجزّا مىشوند و اصل همان دوازده مقام است و اينها شعبات هستند . و از جمله حصار است كه از جملهء بيست و چهار شعبهء موسيقى است . و آن بلندى حجازى است و پستى آن سه گاه باشد و همچنين « زير خرد » لحنى است از موسيقى و مقام كوچك را « زير افكن » هم مىگويند . و همچنين « سبز بهار » نام لحنى است از موسيقى و « زنگوله » همان زنگ شترى