و صاحب مصباح در لغت « خفّ » گفته است : « خَفَّ الشَّيْءُ خَفّاً مِنْ بابِ ضَرَبَ وَخِفَّةً ضِدُّ ثَقُلَ فَهُوَ خَفيف « 1 » انتهى موضع الحاجة . و در قاموس بعد از تاريخ گويى زياد مىگويد : « وَأخَفَّ خَفَّتْ حاله و القومُ صارتْ لهم دوابّ خِفاف و فلاناً أزالَ حِلْمَه وَحَملَه عَلَى الْخِفَّة وَالتَّخفيفُ ضِدُّ التثقيل « 2 » انتهى موضع الحاجة . اين بود كلام محقّقين از لغويّين در باب غناء و طرب و ترجيع و خِفّة كه همه اش مجمل و مبهم و نا تمام است لا سيّما در لفظ خفّة كه مفهومش در اين مقام چه چيز است ؟ ! و تا چه ميزانى است ؟ ! و آن خفّتى كه عارض انسان مىشود از فرح يا حزن چه حالت است ؟ ! و علامتش چه باشد ؟ ! در حالتى كه از صحبت خوب يا زشت ايضاً آن خفّت هست ، پس لازمه اش افتاده است ، قطع نظر از خوانندگى ، بعضى از تكلَّمات يوميه داخل در طرب باشد . غرض ، مطلب خيلى مجمل است و كلام بعض اهل لغت را ملاحظه كردى كه بعضى غناء را به مطلق صوت ترجمه كرده بود و برخى به مدّ الصوت تعبير آورده بودند و جمعى به صوت مُطرِب مع التّرجيع قيد كرده بودند . اگر بگوييم مرادِ كسى كه به مطلق صوت تعبير كرده است ، صوت مطرب مع التّرجيع است اين هم رجم به غيب و تخريص و تخمين و خلاف ظاهر كلمات آنهاست و كذا آن كسى كه به مدّ الصّوت تعبير كرده است . و شبهه هم نيست كه در لفظ غناء حقيقت شرعيّه يا متشرّعه هم در آن احداث نشده است . ما مىمانيم و لغت عرف تا ببينيم از كلام اهل لغت چه مفهوم مىشود و عرف كدام صورت را غناء مىخواند ؟ . .

--> « 1 » المصباح المنير ، ص 175 ، « خفف » « 2 » القاموس المحيط ، ج 3 ، ص 140 ، « خفف »