مركز تحقيق مدرسة ولي العصر ( عج )
1068
غنا ، موسيقى ( عربي - فارسي )
مستقل شيخ هادي باشد ، و نيز به خاطر عدم مناسبت با غنا و با استناد به نسخهء ملك حذف شد . نسخهء ديگرى از اين رساله در نجف بوده است همچنانكه حضرت أستاذ آقاى مصطفوي در مقدمهء اشعهء نور از آن ياد كردهاند . همچنين حضرت أستاذ آقاى دوانى در شرح حال ، آثار و أفكار آية الله بهبهانى ( ص 291 ) نسخهاى از آن را كه در كتابخانه ميرزا جعفر تبريزى بوده است معرفى كردهاند و ما چون به اين دو نسخه دست نيافتيم از چند و چون آنها بي اطلاعيم . شيخ آقا بزرگ تهرانى ( طاب ثراه ) اين رساله را در ذريعة ( ج 16 ، ص 6362 ) شناسانده است . ايشان نسخهاى از اين رساله را ضمن مجموعهاى از رساله هاى تهرانى ديده است . محتواى رسالهء حاضر شيخ هادي در اين رساله از شيوه بحث استادش شيخ انصارى پيروى كرده است . در آغاز رساله ، غنا و الفاظى را كه به نحوى با غنا مربوط است ، مانند سماع ، تغريد ، ترنيم و لحن و . . . ، با استفاده از كلمات لغويان و كاربردهاى گوناگون آنها توضيح مىدهد و سپس دلايل قائلين به حرمت غنا را نقل و به طور دقيق و كامل نقد مىكند و در مقام نتيجة گيرى مىنويسد : إذا عرفت هذا ، فنقول : الغناء لديّ و باعتقادي جائز خلافاً لأكثر الأعيان و وفاقاً لقاطع البرهان بأيّ لحنٍ من الألحان كان ، سواء في ذلك الصوت المجرد و الكلام الباطل و المرثية و القرآن . . . . چنان كه مشاهده مىشود ، شيخ هادي رحمه الله در عبارت فوق به صراحت غنا را حلال شمرده است . لذا بعضي در مقام نقل آراء شيخ هادي نوشتهاند :