نمىكنند ، و جفاكار و رياكننده نيستند « 1 » . و بدان كه كسى كه عظمت الهى در نفس او مستقر گرديده ، و پستى دنيا و اهل دنيا بر او ظاهر شده ، و قدر اوقات عمر عزيز خود را دانست ، در هر امرى تا رضاى خدا را در آن نداند و نيابد كه به كار آخرت او مىآيد متوجّه آن كار نمىشود ، و عمر خود را به بطالت ضايع نمىكند . پس اگر خواهد چيزى بخورد چون منظور اصلى او در تحصيل آخرت است ، براى اين طعام مىخورد كه از عبادت الهى ضعيف نشود ، و او را قوّت بندگى بهم رسد ، و اگر اين معنى به حسب واقع منظور او باشد فقط گذرانيدن در خاطر نباشد طعام خوردن او به اين نيّت عبادت است ، و اين طعام همه نور مىشود ، و قوّتى كه از او حاصل مىشود صرف بندگى خدا مىشود ، و همچنين خواب را براى اين مىكند كه در موقع عبادت حضور قلب داشته باشد ، و عمل به فرمودهء الهى كرده باشد تا بدن و عقل او ضعيف نشود ، و اگر به بيت الخلا مىرود براى اين مىرود كه خود را از كثافات و نجاسات پاكيزه كند ، تا در وقت عبادت مطهّر و مصفّا باشد ، و با حضور قلب نماز تواند كرد . و مجملى از تحقيق اين مقام در اوّل كتاب گذشت ، و در اين مقام جناب مقدّس نبوى به اين معنى اشاره فرموده‌اند كه بايد تو را در هر كارى نيّتى باشد ، و هيچ كار را بىنيّت قربت بجا نياورى ، حتى در خواب كردن و طعام خوردن . و آنچه حضرت فرموده‌اند كه بايد عظمت الهى را ملاحظه نمائى ، و خدا را در مقامهاى سهل ذكر نكنى ، مراد اين است كه از روى بىاعتنائى در هر مقام خدا را ياد نكنى بىآنكه غرض تو ياد خدا يا توسّل به او باشد ، و اگرنه گذشت كه ذكر خدا در

--> ( 1 ) اصول كافى 2 / 225 ح 11 .