العلامة المجلسي

213

عين الحيات ( فارسى )

مانند بدن مرده است ، پس ولايت روح آن است ، و چون نماز كامل از ايشان صادر مىشود ، و اگر از ديگرى صادر شود به بركت ايشان مىشود ، پس بقاى نماز به ايشان است ، و به اين سبب خود روح نمازند ، و چون وصف نماز در ايشان كامل گرديده و خلق ايشان شده گويا با نماز متّحدند . پس همچنان كه لفظ انسان را بر بدن و بر روح آدمى يا به روح يا بدن هر سه اطلاق مىنمايند ، همچنين نماز را بر اين افعال و بر آن ذوات مقدّسه و بر آن ذوات با اتّصاف به اين صفت اطلاق مىنمايند ، پس نماز كه در قرآن واقع شده ظاهرش اين افعال مراد است ، و باطنش كه ولايت است مراد است ، و منافات با يكديگر ندارند . و جمعى از ملاحدهء اسماعيليّه به سبب اينكه اين احاديث را نفهميده‌اند انكار عبادات كرده و كافر شده‌اند ، و مىگويند : نماز كنايهء از شخصى است ، و روزه كنايهء از شخصى است ، و اين اعمال در كار نيست . و جمعى از حشويه به جانب تفريط افتاده ، و انكار اين احاديث كرده و رد كرده‌اند . و همچنين ايمان چون به حضرت امير المؤمنين كامل گرديده ، و آن حضرت بر وجه كمال به آن متّصف است ، و بقاى ايمان به بركت آن حضرت است ، و ولايتش ركن اعظم ايمان است ، و ايمان در جميع اعضا و جوارحش سرايت كرده ، و پيوسته از آثار و افعالش انوار ايمان مشاهده مىشود ، و اگر ايمان را بر آن حضرت اطلاق كنند در بطن قرآن بعيد نيست . و همچنين مخالفان ايشان در باب كفر و معاصى چنينند . پس روح و معنى و محلّ حقيقى صلاة و ايمان و زكات و غير آنها از عبادات على بن ابى طالب و فرزندان اويند ، و محلّ حقيقى فحشا و منكر و كفر و فسوق و عصيان ابو بكر و عمر و عثمان و ساير دشمنان ايشانند ، كه به سبب ايشان كفر و معاصى باقىمانده و در ايشان كامل بوده .