را مستجاب مىفرمايد و تاخير مىنمايد تا مدّتى كه او زياده دعا كند « 1 » . و در حديث ديگر فرمود : گاه باشد كه بنده دعا مىكند ، پس حق‌تعالى مىفرمايد به دو ملك كه موكّلند به او : من حاجت او را روا كردم ، و ليكن الحال به او مىدهد تا او دعا كند كه من دوست مىدارم آواز او را بشنوم ، و گاه باشد كه بنده‌اى دعا مىكند ، پس حق‌تعالى مىفرمايد : زود حاجتش را بدهيد كه من صداى او را دشمن مىدارم « 2 » . و در حديث ديگر فرمود : پيوسته مؤمن با خير و حالت نيكوست ، و امّيدوار به رحمت حق‌تعالى است مادام كه استعجال نكند ، مبادا نااميد شود و ترك دعا كند ، راوى گفت : چگونه استعجال كند ؟ فرمود : استعجال آن است كه گويد اين قدر مدّت دعا كردم و اجابت را نمىبينم « 3 » . و به سند معتبر از حضرت صادق عليه السّلام منقول است : روزى حضرت ابراهيم خليل الرحمن در كوه بيت المقدس مىگشت كه چراگاهى براى گوسفندان خود پيدا كند ، ناگاه صداى شخصى به گوشش رسيد از پى صدا رفت ، ديد شخصى مشغول نماز است ، و طولش دوازده شبر است ، چون فارغ شد حضرت خليل از او پرسيد : اى بندهء خدا از براى كى نماز مىكنى ؟ گفت : از براى خداى آسمان ، حضرت ابراهيم عليه السّلام پرسيد : آيا به غير تو كسى از قوم تو باقى مانده است ؟ گفت : نه ، پرسيد : خوراك تو از كجا بدست مىآيد ؟ گفت : در تابستان ميوهء اين درخت را جمع مىكنم ، و در زمستان به آن معاش مىكنم ، فرمود : منزلت در كجاست ؟ اشاره به كوهى كرد كه در برابر بود ، حضرت ابراهيم فرمود : مرا با خود نمىبرى كه امشب

--> ( 1 ) اصول كافى 2 / 489 ح 2 . ( 2 ) اصول كافى 2 / 489 ح 3 . ( 3 ) اصول كافى 2 / 490 ح 8 .