فقه عامه محسوب مىشود و بدون اطلاع از فقه عامه استنباط درست ميسور نيست و بسيارى از احاديث ائمه عليهم السّلام ناظر به مذاهب و كلمات آنان است « 1 » ؛ از اين رو محض نمونه در بخش ششم تقريبا چكيده‌اى از مباحث مشابه پنج بخش گذشته را از فقه عامه درج كرده‌ايم ، يعنى براى نمونه دو رساله از رساله هاى فقهى سنّيان در غنا را - يكى در تحريم و يكى در تحليل - آورده‌ايم تا فقه پژوهان با سخنان و سبك استدلال سنّيان در اين مسأله آشنا شوند . علاوه بر اين در برخى از رساله هاى فقهى عالمان شيعه در همين مجموعه هم مطالبى از آثار عامه در باب غنا نقل و به آنها استشهاد شده است و اين ايجاب مىكرد كه اصل سخنان آنان يك جا در پيش ديده خواننده باشد . همچنين در اين بخش رساله هاى فقهى مستقل عامه در باب غنا و نيز دوره هاى فقهى مشتمل بر بحث غنا شناسانده شده است . علاوه بر اينها سخنان ده تن از سرشناسان عامّه مانند غزالى و ابن جوزى دربارهء غنا در اين بخش درج شده است . از رهگذر نقل سخنان عامه معلوم مىشود پاره‌اى از سخنانى كه امروز برخى بر زبان مىرانند و آن را نوآورى و ابتكارى از خويش مىدانند سابقهء هزار ساله دارد و پيشتر سرجنبانان عامه گفته‌اند . در پاره‌اى از سخنان سرشناسان اهل سنّت مانند غزالى اباطيل و ترّهاتى ديده مىشود و صد البته درج آنها به معناى تأييد نيست . علامه امينى ( آمنه اللَّه يوم الفزع الأكبر ، و حشره مع الوصيّ الأطهر ) دربارهء إحياء علوم الدين غزالى گويد : . . . و من أمعن النظر في أبحاث هذا الكتاب يجده أشنع ممّا قاله ابن الجوزي ، و حسبك ما جاء به من حلَّية الغناء و الملاهي و سماع صوت المغنّية الأجنبيّة و الرقص و اللعب بالدرق و الحراب ، و نسبة كلّ ذلك إلى نبيّ القداسة رسول اللَّه ( صلَّى اللَّه عليه و سلَّم ) . . . و فصّل القول في ذلك بما لا طائل تحته ، و خلط

--> « 1 » ر ك : نهاية التقرير : تقرير درس فقه آية اللَّه بروجردى ( قدّس سرّه ) ج 2 ، ص 6 .