گام نهاده‌اند ، در ايجاد اين پندار سهيم بوده‌اند . ولى اينان نمىدانند كه مصحّح امين و وظيفه شناس چه بسا يك شب كامل را در تصحيح يك كلمه يا استوارسازى يك عبارت ، يا پيدا كردن مأخذ يك شعر ، يا كاوش در شرح حال شخصيتى در كتابهاى تراجم و طبقات صرف مىكند . . . . تصحيح متون كار آسانى نيست ، بلكه نيازمند آشنايى گسترده با مآخذ عربى و روش صحيح استفاده از مآخذ است به طورى كه متن تقريبا همان گونه در آيد كه مؤلفش نوشته است . « 1 » نيز يكى از فضلاى معاصر به مناسبتى گويد : . . . تصحيح متون ، به خلاف آنچه بطنز گفته‌اند ، « نبش قبر » نيست ، گنج يا بى و احياى فرهنگ است . بايد گفت اقدامى است ناگزير و برخى از صاحبنظران حسن اجراى برنامه ها و طرحهاى پژوهش در عرصهء زبان و ادب و تاريخ ما را تنها زمانى كه بر ويرايشهاى انتقادى معتبر از متون مبتنى باشد عملى شمرده‌اند . اما بازيابى و تصحيح هزاران متن شناخته و ناشناخته ، كه از هزار سال باز انباشته و اندوخته شده ، كارى است بس خطير . چه مايه همّت و نقد عمر و رمق فرهنگى و سرمايه مادى مىخواهد ، خدا مىداند و بس . بارى ، تصحيح متون به پايه و مايه نياز دارد ، از تبحر در لغت و علوم ادبى و سابقهء تتبّع در منابع . . . و انس با عربيت و الفت با قرآن و علوم قرآنى و تخصّص در فنّى كه در متن در حوزهء آن است گرفته ، تا علم به سير تطوّر خط و كتابت و هنر خوشنويسى و شناسايى مرقّعها ، و همراه همهء اينها دقت علمى و قوّهء تميز و استعداد تغرّس و سرانجام شمّ و ذوق زبانى . بندرت پيش مىآيد كه همهء اين مهارتها و دانشها و مواهب در فردى فراهم آيد

--> « 1 » مناهج تحقيق الثراث بين القدامى و المحدثين ، ص 4 ، 117 .