ايشان در خيرات و صرف همت ايشان از شرور و سيئات و لهذا مروى است كه « ما عبد اللّه به مثل البداء « 8 » » يعنى : عبادت خدا را چيزى باعث نمىشود مثل بدا . سوّم : آن كه گاهى انبياء و اوصياء خبر مىدهند از كتاب محو و اثبات براى مصلحتى چند : اوّل : ترغيب عباد به خيرات ، مثل آن كه حضرت عيسى - عليه السلام - خبر داد كه در آن شب داماد خواهد مرد و نمرد ، و بعد از آن در زير فراش او مارى ظاهر شد كه سنگى در دهان داشت ، براى تصدّقى كه كرده بود « 9 » . و حضرت رسول - صلى الله عليه و آله - خبر از مردن يهودى داد مثل اين به سبب تصدّق ظاهر شد « 10 » . دوّم : امتحان بندگان و شديد گردانيدن تكليف ايشان تا ثوابشان عظيم‌تر باشد ، مثل آن كه پيغمبرى يا امامى خبرى از كتاب محو و اثبات دهد ، و بعد از آن تغيير يابد و فرمايد : كه بدا شد ، تا آن كه ضعيف الايمان و قوىّ الايمان ممتاز شوند . و احاديثى كه واقع شده است كه چيزى كه به انبياء و أوصيا رسد در آن بدا نمىشود « 11 » ، شايد مراد آن باشدكه آنچه بعنوان حتم به ايشان رسد و ايشان به حتم خبر دهند ، در آن بدا نمىباشد . و خبر ايشان دو بابت است ، بعضى را تقييد به حتم مىفرمايند ، و بعضى را نه ، چنانچه فرموده‌اند كه ظهور قائم - عليه السلام - از امور محتوم است ، و سفيانى از امور محتوم است ، و صيحهء آسمانى از امور محتوم است . لهذا حضرت امير المؤمنين - عليه السلام - فرمود كه اگرنه آيه « يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ » مىبود هر آينه خبر مىدادم از آنچه واقع شود تا روز قيامت « 12 » . و هرگاه ايشان خود فرموده باشند كه در بعضى از خبرهاى ما احتمال بدا هست ، و از احاديث ايشان ظاهر شود كه اخبار ايشان محتوم و غير محتوم مىدارد اگر

--> ( 8 ) . عبارت روايت در اصول كافى 1 / 146 ، ح 1 ، و در بحار 4 / 107 ، ح 19 : « ما عبد الله عز و جل بشىء مثل البداء » و شايد معنى اين باشدكه اعتقاد به بدا بالاترين عبادات است . ( 9 ) . بحار الانوار 4 / 94 از امالى شيخ صدوق . ( 10 ) . بحار الانوار 4 / 121 - 122 از كافى . ( 11 ) . بحار الانوار 4 / 122 . ( 12 ) . بحار الانوار 4 / 118 ، ح 52 از تفسير عياشى .