چيزى فرمايند و به عمل نيايد يا تأخيرى در آن شود متضمن كذب نخواهد بود به شرطى ، بلكه خبر ايشان مشروط خواهد بود به شرطى . يا مراد آن خواهد بود كه در كتاب محو و اثبات چنين نوشته شده است . و از فضيل منقول است كه به حضرت امام محمّد باقر - عليه السلام - عرض كردم كه خروج قائم - عليه السلام - را وقتى هست ؟ حضرت سه مرتبه فرمود : كه دروغ گفتند آنها كه وقت قرار مىدهند بدرستى كه موسى - عليه السلام - چون به نزد خدا رفت ايشان را سى روز وعده كرد ، پس چون ده روز اضافه شد قوم او گفتند : موسى وعدهء ما را خلف كرد و كردند آنچه كردند . پس اگرحديثى به شما بگوييم و چنان شود كه گفتيم ، بگوييد راست گفت ، و اگر خلاف آن بشود بگوييد راست گفت خدا ، تا دو برابر ثواب داده « 13 » . سوّم : از مصالح تسلّى شيعيان و عدم يأس اهل ايمان است ، چنانچه در قصّهء نوح - عليه السلام - خبر داد ايشان را به فرج بعد از زمانى ، و چند مرتبه در آن تأخير شد ، و چنانچه ائمّهء ما - عليهم السّلام - شيعيان را به فرج اميدوار مىساختند و جراحتها كه در سينه‌هاى ايشان از جور مخالفان به هم مىرسيد به مردم به وعده‌هاى دولت حق دوا مىكردند . و اگر در آن روز ايشان را خبر مىدادند كه قيام قائم - عليه السلام - و انتقام از مخالفان بعد از هزار سال ديگر يا زياده خواهد بود ايشان مأيوس مىشدند ، بلكه اكثر ايشان از دين بر مىگشتند . لهذا در زمان حضرت صادق - عليه السلام - شيعيان صباحا و مساء منتظر فرج بودند و ثواب مىيافتند و اميدوار بودند و بر دين ثابت مىماندند . چنانچه على بن يقطين روايت كرده است كه حضرت امام موسى - عليه السلام - فرمود كه دويست سال است كه شيعه را به آرزو تربيت مىكنند . و يقطين پدر على چون از شيعيان بنى عباس بود ، و على پسرش از شيعيان أهل بيت - عليهم السلام - بود ، يقطين به پسرش گفت كه چرا دولت بنى عباس را كه خبر دادند واقع شد ، و فرج شما را كه خبر مىدهند واقع نمىشود ؟

--> ( 13 ) . بحار الانوار 4 / 99 ، ح 8 از تفسير قمى .