مهدى مهريزى و على صدرايى خويى

38

ميراث حديث شيعه

مىكرده‌اند . « 1 » علّت اصلى اين امر ، نبودِ متون مدوّن فقهى بود ؛ زيرا ائمهء فاطمى بر خلاف اماميه وزيديه ، دل‌ْمشغولىاى به فقه نداشتند . بنا بر نوشتهء كتاب الحواشي ( منسوب به امين جى بن جلال 1010 ق ) ، « 2 » جعفر بن منصور اليمن ، آراى فقهىاى بيان نموده است كه با آراى قاضى نعمان ، متفاوت است . مسئلهء نخست ، در مورد تعداد ركعات « صلاة السنة » است كه از اين حيث ، نظر جعفر با نظر حنفيان ، همانند است . « 3 » همچنين مؤلف الحواشي نقل كرده كه جعفر بن منصور در كتاب الرشد والهداية آورده است كسى كه چهار همسر در تزويج خود دارد ، نمىتواند همسر ديگرى را به نكاح خود در آورد واگر يكى از همسران خود را طلاق دهد وبا زنى ديگر ازدواج كند ، تمامى همسرانش بر وى حرام مىشوند ، در حالي كه قاضى نعمان مىگويد كه فرد با طلاق دادن يكى از همسران خود وتمام شدن عدّهء آن زن ، مىتواند با فرد ديگرى ازدواج كند . « 4 » در مورد فعّاليت فقهى اسماعيليان إيران ، تنها ابن نديم ( م 377 ق ) از نگارش آثاري توسط أبو حاتم رازي ( م 322 ق ) وأبو الحسين نسفى ( م 332 ق ) خبر مىدهد

--> ( 1 ) . 1 . Mediaeval Ismaili History and : Thought , ed Farhad Daftary , Cambridge , 1996 , " Al - Qadi al - Numan and Ismaili Jurisprudencce " , I , K , Poonawala , pp : 117 - 143 , at p . 117 ( 2 ) . در مورد اين فقيه إسماعيلي وآثارش بخصوص كتاب با اهمّيت الحواشي ر . ك : B iobibliographyof IsmailiLitrature , p . 185 . علاوة بر نسخ معرّفى شده از كتاب الحواشي ، ر . ك : . Catalogue of Arabic Manuscripts in the Library of the Insititute of Ismaili Studies , AdamGacek , vol ; 1 ( Londan , 1984 ) , p . 43 . ( 3 ) . دعائم الإسلام ، ج 1 ، ص 207 - 208 . ( 4 ) . همان ، ج 2 ، ص 235 . در برخى منابع كتاب الرشد به منصور پدر جعفر نسبت داده شده است . ر . ك : Poonawala . I , K , Op . cit , p . 34 .