پس سر را كه در بدن به منزلهء أفلاك داشته‌اند « 1 » ودو چشم ودو گوش ودو سوراخ بيني ودهن را به منزلهء كواكب سبعه « 2 » در حين ذكر ، حركت فرمايند به حركت دورى ؛ چنان كه از محاذاة ناف به أطراف برند و « 3 » باز به طرف ناف فرود آورند وتوضيح اين معنى در بعضي أحاديث شده وجمله اينچه « 4 » مذكور شد ، در سير بر مراتب محسوسه است واما در سير بر مراتب غير محسوسه اولًا تصوّر صور ملايمهء معنوي تلاوت اسماى الهى بايد نمودن . آنگاه از جملهء تعلّقات ومشتهيات جسماني واعتبارات ، انقطاع فرمودن وروح را به ملكات اين توجّهات ، جبروتي ساختن . پس به نفى ما سوى اللَّه واحظاء مضمون كلمهء توحيد « لا إله إلّااللَّه » مشغول بودن وبه صدق واخلاص تمام زبان سِرّ وسَر را بدين گويا ساختن ، تا به حكم كلام قدسي « مَن طلبني وجدني ، وأنا معه إذا دعاني » « 5 » مستغرق بحر وصال ومحرق نار اتصال گردد . اين است فىالجمله بيان طريق سلوك أهل دانش وروش أصحاب بينش . نظم شرح اين أطوار نايد در بيان * گر بگويم صد هزاران داستان بحر اسرار حقايق اى پسر ! * مىنگنجد در ظروف مختصر هر كه را عقل خوش و « 6 » صافي بود * اين قدر أيما « 7 » ورا كافى بود وافعال و « 8 » تدابير أهل تقصير در رجوع به عالم قوه جهت تسخير قوا وأرواح ، آن است كه جمعى به بت تقرّب جسته‌اند ؛ بنابر آن كه تأثيرى كه از عالم قوت « 9 » در عالم عناصر يافته‌اند ، أول تكوين جماد است . بعده تكوين نبات . « 10 » بعده تكوين حيوان . « 11 »

--> ( 1 ) . ف : است . ( 2 ) . ف : - ودو چشم . . . كواكب سبعه . ( 3 ) . ف : - و . ( 4 ) . ف : آنچه . ( 5 ) . مسكن الفؤاد ، ص 27 : « من طلبني بالحق وجدني ، ومن طلب غيري لم يجدني » ؛ صحيح مسلم ، ج 8 ، ص 66 وسنن الترمذي ، ج 4 ، ص 23 : « أنا عند ظنّ عبدي بي ، وأنا معه إذا دعاني » . ( 6 ) . ف : - و . ( 7 ) . ف : ايمان . ( 8 ) . ف : - و . ( 9 ) . ف : قوه . ( 10 ) . ف : + / و . ( 11 ) . ف : + / و .