مهدى مهريزى و على صدرايى خويى
9
ميراث حديث شيعه
بعد از تأليف مجلّدات « بحار الأنوار » كه دائرة المعارف شيعهء اماميهء اثنا عشريه است ، تأليف مجموع كتب ديني واخلاقى شيعه است به فارسي ساده وعوامْ فهم كه تا آن روز ، أهل علم ، چنان كارى نكرده بودند وغالب تأليفات علما ، خاصّهْ علماى دين ، به زبان تازى بود واحترام مقام علم را در نزديك شدن به سطح فكر وفهم عوام نمىدانستند ، بل آن را مغاير عظمت جايگاه دانش مىشمردند . « 1 » علّامهء مجلسي ، خود ، بر انگيزهء عمومىسازى معارف ديني وحديثي در آغاز نوشتههايش تأكيد مىورزد . أو در مقدمهء « حليةالمتقين » آوردهاست : وچون مختصرى از مكارم اخلاق در كتاب « عين الحياة » بيان شدهبود ، جمعى از سالكان مسالك سعادت وناهجان مناهج متابعت أهل بيت رسالت عليهم السلام از اين ذرّهء حقير التماس نمودند كه رسالهاى در بيان محاسن آداب كه از طريقهء مستقيمهء ائمّهء طاهرين عليهم السلام به أسانيد معتبره به اين قليلالبضاعة رسيدهباشد ، بر وجه اختصار تحرير نمايد وبه جهت عموم نفع نسبت به أهل اين ديار ، مضامين اخبار را در لباس لغت فارسي قريبالفهم به جلوه درآورد . لهذا با ضيقِ مجال وكثرت اشتغال ، رعايت حقوق اخوّت ايمانى را لازم دانسته واز مقتضاى حديث : « الدّالّ عَلَى الخَيرِ كَفاعِلِه » اميدوار گرديده ، أجابت ملتمس نموده . . . « 2 » ودر مقدمه كتاب « حياة القلوب » مىنويسد : وعمدهء أحاديث وآثار ايشان كه بعد از تتبّع بسيارْ به دست آمدهبود ، در كتاب « بحار الأنوار » جمع نمودم . در اين وَلا ، جمعى از برادران ايمانى ودوستان روحاني ، از اين قليل البضاعة استدعا نمودند كه آنچه از آن كتاب « جامع الأبواب » متعلّق به تواريخ ، أحوال ومعجزات ومكارم اخلاق ومحاسن صفات وأحوال وغزوات حضرت سيدالبشر صلى الله عليه وآله ودلايل امامت وخلافت وأطوار حميده وآداب پسنديدهء حضرات ائمّهء
--> ( 1 ) . همان ، ص 304 . ( 2 ) . حليةالمتقين ، ص 3 - 4 .