على صدرايى خويى

266

ميراث مشترك ايران و هند ( فارسى )

( 1278 ) مجموعه شامل سه اثر منظوم از سه شاعر مشهور پارسى زبان ، به اين تفصيل : 1 - سحر حلال ( ص 48 - / 2 ) ( ادبيات فارسى ، عرفان - / فارسى ) از : محمد اهلى شيرازى ( متوفى 942 ) مثنوى عرفانى است در بيان عشق دختر كى كه گل نام داشت و جم كه پسر عموى او بود . اين مثنوى را اهلى در مقابل مجمع بحرين و تجنيسات كاتبى سروده و قبل از شروع ، ديباچهء كوتاهى به نثر آورده است . چند عنوان آغاز اين مثنوى ، عبارتند از : فى توحيد بارى تعالى ، منقبت امير المؤمنين و ائمه معصومين ( ع ) ، سبب نظم كتاب ، در تعريف كاتبى و منظومه مجمع البحرين او ، در مدح شاه اسماعيل ، در شكر نعت معين محمد صاعدى ، در صفت دختر كى كه گل نام داشت ، در صفت ملكزاده جم كه بن عم كى بود و . قبل از شروع مثنوى شرح حال كوتاه اهلى شيرازى در دو صفحه ( ص 3 - / 2 ) به قلم شوريده شيرازى تحرير شده و در پايان مثنوى نيز قطعه اى منظوم از وى در خاتمة الطبع در ص 48 - / 45 و در آخر در يك صفحه مفردات اهلى شيرازى آمده است . آغاز مقدمه شوريده : بسمله . الحمد لله رب العالمين و الصلاة و السلام على خير خلقه محمد و آله الطاهرين . شرح احوال اهلى شيرازى را بسيارى از صاحبان تذكره نوشته اند مفصّلا و مشروحاً كه خلاصه اش اين است . آغاز ديباچهء اهلى : بسمله . حمد نامحدود و شكر نامعدود سزاوار صانعى است كه به يك امر كن نسخهء دو كون بپرداخت . آغاز مثنوى : بسمله . ( شعر ) اى همه عالم برِ تو بى شكوه * رفعت خاك درِ تو بيش كوه 2 - تجنيسات كاتبى ( ص 66 - / 50 ) ( ادبيات فارسى ، عرفان - / فارسى ) از : محمد بن عبدالله كاتبى ترشيزى ( 838 ق ) تجنيسات معروفى است در ده باب ، با اين عنوانها : 1 . در طريق عاشقى ؛ 2 . در آداب صحبت ؛ 3 . در عجب ؛ 4 . در عزت ؛ 5 . در نكويى با همه ؛