على صدرايى خويى
مقدمه 22
ميراث مشترك ايران و هند ( فارسى )
منشگيرى ، تذكرهء شعرا ، پزشكى و داروسازى ، تاريخ و جغرافيا ، نجوم و ستارهشناسى را شامل مىگردد . همچنين اين آثار از نظر موضوعى داراى تنوع گسترهاى هستند كه اين مسئله دشوارى زيادى را در فهرست نويسى ايجاد كرده و صعوبت اين كار را بيشتر نمود . تقريبا در تمامى موضوعات رايج در سدهء سيزدهم و چهاردهم در اين مجموعه آثار ارزشمندى به چشم مى خورد . ولى از نظر كثرت ، كتابهاى عرفانى و ادبيات فارسى و عربى و كتابهاى فقهى و كتابهاى تاريخى بيشترين موارد را به خود اختصاص دادهاند . 2 . دانشنامهاى بى نظير آثارى كه در مجلدات اين فهرست معرفى گرديده ، متعلق به گنجينهء آثار شبه قاره در كتابخانهء آيت ا للَّهنجفى مرعشى است . اين گنجينه به كتابهاى چاپ سنگى و سربى شبه قاره ( هند ، بنگلادش ، كشمير ، پاكستان و افغانستان ) اختصاص دارد . البته در ميان آنها تعداد محدودى چاپ هاى نفيس آسياى مركزى و آسياى ميانه ( ازبكستان ، تاجيكستان ، تركمنستان ، قزاقستان ، جمهورى آذربايجان ، گرجستان ) و روسيه و چاپهاى عثمانى و كشورهاى افريقايى ( مخصوصاً مصر ) و كشورهاى اروپايى نيز به چشم مى خورد . اين مخزن به سه گروه از نظر زبانى تقسيم گرديده ، كه مجلدات هر زبان بر اساس برآورد اوليه ( تاكنون ) بدين قرار است : - / كتاب هاى فارسى و عربى ، بيش از دوازده هزار جلد ؛ - / كتابهاى اردو و پنجابى و پشتو ، حدود چهار هزار جلد ؛ - / ديگر زبانها ( تركى ، انگليسى ، عبرى ، سانسكريت و . . . ) ، حدود پانصد جلد . اين كتابها ، خصوصاً كتابهاى چاپ سنگى ، به دو شكل چاپ شدهاند : اول : كتاب هاى تك عنوانى : كتابهايى كه در آن فقط يك كتاب چاپ شده است . دوم : كتاب هاى چند عنوانى : كتابهايى كه در آنها بيش از يك كتاب به چاپ رسيده و در اصطلاح نسخه شناسى به آنها « مجموعه » گفته مىشود . مجموعه هايى كه در اين فهرست معرفى شده ، از نظر محتوايى بر چند نوع هستند ، بدين ترتيب : - / كتابهايى كه در آنها چند كتاب يا رساله ، با هم به چاپ رسيده است . - / كتابهايى كه به صورت تك عنوانى ، چاپ شده ولى بعدا چند كتاب يا رساله با هم در يك جلد ، صحافى شده اند .