على صدرايى خويى
67
فهرستگان نسخه هاى خطى ترجمه هاى فارسى قرآن ( فارسى )
كاتب متن : سعد بن عبدالجبار بن احمد تاريخ كتابت متن : ظاهراً قرن چهارم تعداد برگها : در فهرست ذكرنشده تعداد سطور : در فهرست ذكرنشده اندازهء كتاب : 36 * 28 اندازهء نوشته : در فهرست ذكرنشده مأخذ : فرهنگنامهء قرآنى ، ج 1 ، ص 34 . 6 . ترجمهء فارسى قرآن كريم ( قرآن شنقشى ) تاريخ ترجمه : قرن چهارم مترجم : ناشناخته اين ترجمه در فهرست قرآنهاى مترجم چنين معرفى شده است : « قرآن مترجم بسيار نفيس به پارسى كهن به زبانى بسيار پخته و دلكش مربوط به قرن چهارم و با رسم الخط قرن پنجم ؛ داراى مشخصات ممتاز دستورى و لغوى و مختصات رسم الخط باستانى » . « 1 » نسخهء موجود عبارت است از : سه آيه از سورهء فاتحه و از آيهء 21 سورهء بقره به بعد و سورههاى آل عمران ، نساء ، مائده ، انعام ، اعراف ، انفال ، توبه و يونس ، كه هر يك افتادگىهايى دارد . در اين مصحف ترجمهء آيات به خط نسخ نزديك به كوفى و در لا به لاى سطور تحرير شده است . نسخهء موجود از اين ترجمه ، در زمستان 1349 ش هنگام نوسازى از جدار حرم مطهر حضرت رضا ( ع ) به دست آمده و با مقدمهء آقاى محمد جعفر ياحقى ، از سوى بنياد فرهنگ ايران ، با عنوان « گزارهاى از بخشى از قرآن كريم ، تفسير شنقشى » ، در سال 1355 ش و 1357 ش ، به چاپ رسيده است . كتابنامه تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ، آذرنوش ، صص 155 - 162 ؛ نخستين مفسران پارسى نويس ، موسى درودى ، ص 216 . نمونهء ترجمه : « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » ( سورهء فاتحه ، آيات 1 و 2 ) نمونهء ترجمه ابتدا كنم بنام يك خدايى بىهمتا و بىهمباز بىزن و بىفرزند سزاوار آن كى وَى را بَرستند وشخاينده بر نيك و بد به روزى دادن اندرين جهان وشخاينده بر مؤمنان خاصه بآمرزش اندر آن جهان * شكر و سپاس وحدانيت و ربوبيت و الهيت يك خداى راست بىهمتا و بىهنباز بىزن و بىفرزند سزاوار انكِ وى را برستند آفريدگار همه خلق وشخاينده بر نيك و بذ به روزى داذن اندرين
--> ( 1 ) . فهرست نسخ خطى قرآنهاى مترجم كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ، محمد آصف فكرت ، ج 1 ، ص 17 و 18