مقدمه ، جغرافياى فيزيكى و رياضى ، مقاله اول ، سطح زمين و تعريف آب وهواها ، سطح بخش قابل سكونت دنيا ( ربع مسكون ) ، تقسيم بخش قابل سكونت دنيا به اقاليم مختلف ، توصيف جغرافيايى جهان ، و قسمتى ( شروع ) مقاله دوم ، آثار علوى و سياره ها . تاريخ كتابت : قرن شانزدهم ميلادى . مكان كتابت : تركيه شرقى يا عراق عربى بوده است . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در برگه‌هاى a 01 a 1 016 تعداد زيادى يادداشت وجود دارد و در برگه a 64 ابجد كامل آمده است ؛ در برگه a 1 مهر نه چندان بزرگ بادامى شكل قرار دارد . سابقه نسخه : اين نسخه توسط ژ . ال . روسو در سال 1819 به انستيتوى شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 2 . 9 * 2 . 16 ؛ تعداد برگ : 62 ؛ تعداد سطر : 15 ؛ اندازه متن : 5 * 11 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، و عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق ريز مرتب و خوانا . نوع جلد : صحافى شرقى ، از جنس چرم نرم داراى نقش برجسته . ( 54 ) شماره نسخه : B 839 - ( a 642 ) 2 نام كتاب : تحفه عين الحيات . توضيح نام اثر : عنوان اين اثر در نسخه خطى توصيف شده توسط اته آمده است . در نسخه ما ، عنوان اثر ذكر نشده است . پديدآورنده : نا مشخص است . طبق گفته اته اين اثر شايد كه سلطان محمود خان تقديم شده باشد . تاريخ تأليف اثر : ظاهرا سال 968 قمرى ( 1561 - 1560 ميلادى ) است . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اثرى است جغرافيايى و كيهان شناسى در دو بخش . بخش اول شامل ؛ آثار علوى وسيارات ، و بخش دوم شامل ؛ توصيف زمين بر اساس اقاليم سبعه و فهرست مهمترين كشورها ، شهرها ، درياها ، رودخانه‌ها ، درياچه‌ها و كوه‌هاى دنيا . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه ، ويراستارى تا حدودى خلاصه شده اين اثر در مقايسه با نسخهء خطى توصيف شده توسط اته است . در اين نسخه ، پيش گفتار خلاصه شده و شروع آن همانند نسخه توصيف شده توسط اته مىباشد . تاريخ كتابت : اواخر قرن هفدهم - اوايل قرن هجدهم . مكان كتابت : هندوستان . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : نيامده است . سابقه نسخه : اين نسخه توسط اف . اف . پاسپلوف در سال 1910 به انستيتوى شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 14 * 5 . 20 ؛ تعداد برگ : 66 ؛ تعداد سطر : 15 ؛ اندازه متن : 5 . 8 * 17 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، و عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : بخش اول اين نسخه با خط نستعليق ، و بخش دوم آن با خط نسخهء نه چندان درشتى نوشته شده است . نوع جلد : صحافى شرقى ، و چرمى است . ( 55 ) شماره نسخه : C 609 603 bdb نام كتاب : مجمع الغرائب . توضيح نام اثر : مجمع نوادر . پديدآورنده : سلطان محمد بن درويش محمد المفتى بلخى متولد و ساكن بلخ بوده است . تاريخ تأليف اثر : نويسنده اثرش را اولين بار در تاريخ حدود سال 977 قمرى ( 1570 - 1569 ميلادى ) ، به پيرمحمد خان اول تقديم مىدارد . بعدها همان اثر را پس از سال 983 قمرى ( 1576 - 1575 ميلادى ) به عبدالله خان دوم تقديم مىكند . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر جغرافيايى و زمين شناسى ( تا پيش از قرن نوزدهم ) در آسياى ميانه بسيار رواج داشت ، و شامل بسيارى اطلاعات تاريخى و ديگر مضامين نيز مىباشد . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه شامل موارد زير است : پيش گفتار اولين نسخه تأليف ، برخى فصلهايى كه مربوط به نسخه دوم هستند ، به طور كلى در اين نسخه 17 فصل وجود دارد . تاريخ كتابت : پس از اوايل قرن نوزدهم .