ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )
135
فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )
نوع خط : نستعليق . نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوائى و با جلد چرمى . ( 223 ) شماره نسخهء : D 66 - ( a 566 ) 1 نام كتاب : جامع التواريخ . توضيح نام اثر : نيامده است . پديد آورنده : رشيدالدين فضلالله بن عماد الدوله عبدالخير همدانى مىباشد . مورخ بزرگ و سياستمدار عصر ايلخانيان مىباشد . وى در سال 645 قمرى / 1247 ميلادى در همدان به دنيا آمد و در سال 718 قمرى / 1318 ميلادى در تبريز وفات نمود . وى اين كتاب را به فرمان خليفه غازان خان به نگارش درآورد . تاريخ تأليف اثر : بخش اول « جامع التواريخ » با عنوان تاريخ غازان در سال 700 قمرى مصادف با 1300 - ميلادى به نگارش درآمده است ، و نگارش كل اين مجموعه در سال 710 قمرى / 1310 - 1311 ميلادى به پايان مىرسد . مكان تأليف : آسياى ميانه . شرح اجمالى محتواى اثر : كتاب بسيار ارزشمند تاريخى در خصوص تاريخ باستان تا سالهاى 700 قمرى / 1 - 1300 ميلادى مىباشد كه شامل وقايع تاريخى زمان حكومت مغولان ( من جمله ايلخانيان ) مىباشد . از جمله خصوصيات منحصر به فرد اين كتاب شرح وقايع تاريخى باستانى ساكنان اروپا ، هندوستان و چين تا قبل از دوره اسلام مىباشد . اين اثر اولين تجربه مسلمانان در زمينه نگارش تاريخ عمومى جهان در قرون وسطى مىباشد . اين اثر همچنين منبع ارزشمندى جهت مطالعه تاريخ ايران از قرن 13 لغايت چهاردهم ميلادى در زمان حكومت مغولها مىباشد . بر طبق طرح بندى نويسنده اين اثر مىبايست شامل سه بخش ( مجلد ) باشد ، بخش اول شامل تاريخ مغولها ، بخش دوم شامل تاريخ جهان ، بخش سوم شامل شرح نقشه جغرافيايى جهان مىباشد كه در حال حاضر تنها دو بخش اول در دسترس مىباشد و به احتمال زياد بخش سوم هرگز به نگارش در نيامده بوده است . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه نسبتاً كامل و با نسخه موجود در كتابخانه پاريس بسيار مطابقت دارد . تاريخ كتابت : تاريخ رونويسى كل كتاب نيامده است ولى رونويسى بخش دوم در تاريخ 4 رجب 984 قمرى مصادف با 27 سپتامبر 1576 ميلادى مىباشد . مكان كتابت : ايران . نام كاتب : مسعودابن عبدااله . اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در حاشيه بسيارى از صفحات شعرهاى ياداشته شده كه نام شاعر آنها مشخص نمى باشد . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط « وزارت داراى روسيه » در سال 1845 ميلادى به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 5 / 35 * 24 ؛ تعداد برگ : 424 ؛ تعداد سطر : 23 ؛ اندازه متن : 5 / 24 * 5 / 16 نوع كاغذ : شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و عناوين فصلها ، بخشها و پااگرافها با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : نستعليق ، متن كتاب دارى حاشيه رنگى . نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوائى با جلد چرمى . ( 224 ) شماره نسخه : C 376 ( 566 ) نام كتاب : نسخهء ديگرى از كتاب سابق ( جامع التواريخ ) آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى ناقص و ناتمام و تنها شامل نيمى از بخش اول كتاب است . در اين نسخه مقدمه كلى نويسنده نيز نيامده و تنها شامل مقدمه نويسنده درباره بخش اول مىباشد . تاريخ كتابت : قرن هفدهم ميلادى . مكان كتابت : ايران . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در صفحه 2 و 182 مهرى به نام صاحب نخستين كتاب آمده است . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط ژ . ل . روسو در سال 1819 ميلادى به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 5 / 24 * 5 / 14 ؛ تعداد برگ : 182 ؛ تعداد سطر : 18 ؛ اندازه متن : 5 / 16 * 5 / 8 نوع كاغذ : شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين فصلها ، بخشها و موارد مهم با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : نستعليق . نوع جلد : صحافى شرقى ، داراى چرم قهوهاى براق .