السيد مرتضى العسكري ( كوشش دشتى )
44
سقيفه ( بررسى نحوه شكل گيرى حكومت پس از رحلت پيامبر ) ( فارسى )
وحى بيانى بوده است كه پيامبر ( ص ) آن را با حديث خود بيان مىفرموده و بنابراين « في عليّ » نيز وحى خدا بوده است . پيامبر ( ص ) از خود چيزى بيان نمىفرمود ، چنانكه بارى تعالى دراينباره مىفرمايد : ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى [ نجم / 4 ] و محكمتر از آن مىفرمايد : وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ * لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ * ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ * فَما مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حاجِزِينَ [ الحاقّه / 44 ] . يعنى اگر پيامبر ( ص ) از خودش چيزى بگويد و به ما نسبت دهد ، مانعش خواهيم شد و رگ قلبش را خواهيم بريد و كسى از شما هم نمىتواند از مجازات او جلوگيرى كند . بدينسان ، وحى قرآنى همان متن قرآنى است كه همهء الفاظش از خداست و يك سورهء آن را ، و لو به كوچكى سورهء كوثر باشد ، كسى نمىتواند بياورد [ بقره / 23 - 24 ] و لذا معجزهء باقى پيامبر اكرم ( ص ) است كه خداوند خود عهدهدار حفظ آن است : إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ [ الحجر / 9 ] . ولى وحى بيانى ، معنايش از خداست ، لكن بيانش با لفظ پيامبر ( ص ) است و در آن شرط تحدّى و اعجاز نشده و هدف از آن تبيين معناى آيات قرآنى توسط پيامبر اكرم ( ص ) است ؛ چنانكه خداوند مىفرمايد : وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ [ النحل / 44 ] . پيامبر ( ص ) هر آيهاى از قرآن را ، كه از طريق وحى دريافت مىكرد ، به
--> - ابن عساكر ، حديث 451 ؛ اسباب النّزول واحدى ص 135 ، چاپ بيروت ؛ الدرّ المنثور سيوطى 2 / 298 ؛ فتح القدير 2 / 57 ؛ تفسير نيشابورى 6 / 194 .