به ساختن و انتشار احاديث دروغ و دست كارى و تحريف حقايق اسلام پرداختند و در همهء شؤون به خراب كارى و انحراف افكار دست زدند و ( جز قرآن كريم كه معجزهء ابدى است و خداوند آن را از نظر لفظ و حرف و كلمات از هر گونه تجاوز و دست بردى در امان خود داشته است ) در مقابل هر حقيقتى يك باطل و دروغ ، و در برابر هر راستى يك كژى و گمراهى قرار دادند . سنت عبارت است از مجموع سخنان و رفتار رسول خدا ( حديث و سيره ) كه مبين احكام و دستوراتى است كه خداوند در قرآن كريم صادر فرموده و مسلمين ملزم به انجام آنها مىباشند . با اين حساب چنانچه سنت پيامبر دست خوش تغيير و تحريف شود ، در حقيقت آيين الهى تغيير يافته است . و همهء دانشمندان اسلام بر اين عقيده اند كه پس از وفات رسول خدا ، منافقان و دشمنان اسلام و فرصت طلبان ، با بدعت گذارى و حديث سازى ، در تغيير و تحريف حقايق اسلام به جان كوشيده اند . كار دست كارى در قوانين اسلام و جعل حديث را همان منافقانى كه جزء اصحاب بودند ( و كسى جز خدا ايشان را نمىشناخت ) بنيان نهادند و براى سر پوشى روى اقدامات نا رواى اين قبيل اصحاب و سران مسلمين ، برخى از مغرضين نيز رسول خدا را از مقام نبوّت و رسالت تا حدّ يك فرد مجتهد ساده پايين آورده « 1 » اصحاب را هم سنگ او قرار دادند تا محلّى براى اقدامات چندش آور آن قبيل اصحاب تراشيده باشند . پس از وفات رسول خدا منافقانى كه جزء اصحاب آن حضرت بودند از يك سو ، و يهوديان و نصارا و مانويان كه خود را در صفوف مسلمين جا زده بودند از سوى ديگر ، در پيروى از مقاصد شوم و پليد خود در مقام پريشان ساختن افكار و عقايد مسلمين بر آمدند . جمعى با جعل و انتشار حديث ، پاك ترين و پارساترين اصحاب رسول خدا را مردمى پليد و ناپاك و اخلال گر و كثيف ترين و منافق ترين و دشمن ترين آن ها را

--> ( 1 ) . به شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد معتزلى 4 / 178 در شرح نامه اى كه به اهالى مصر نگاشته ، و به شرح تجريد قوشجى صفحه 408 مراجعه شود .