به خود بيمى راه نخواهيم داد ولو اينكه از اصحاب رسول خدا ( ص ) باشند ، چه هدف ما پىجويى از حق و حقيقت است و بس . زيرا اصحاب رسول خدا « رضى الله عنهم » از نظر عدالت و فراگيرى و دقت در حفظ و نگهدارى عين الفاظ و عبارات پيامبر خدا ؛ همه در يك سطح نبوده و چه بسا كه چون ساير افراد بشر دستخوش نسيان و فراموشى و يا مرتكب خطا و لغزش گرديده‌اند ، پاره‌اى از آنان در بازگو كردن سنت رسول خدا ، راه حقيقت طى كرده و جمعى دچار لغزش و اشتباه گشته‌اند . بعضى با حافظه‌اى قوى و برخى فراموش‌كار ، جمعى با ايمان و عقيده‌اى ثابت ، و گروهى سست عقيده و متشتت ، عده‌اى به رسول خدا مخلص و فدائى و بالاخره در مقابل آنها جمعى منافق و دورو بوده‌اند ! ! . قرآن خود مؤيد اين نكته است ، آنجا كه مىفرمايد : « بعضى از باديه نشينانى كه اطراف شمايند منافقينند و بعضى از اهل مدينه نيز ، در نفاق فرو رفته‌اند ؛ تو آنها را نميشناسى ؛ ما آنان را مىشناسيم ؛ دو بار عذابشان خواهيم كرد ؛ سپس به عذاب سختى كشيده مىشوند « 1 » » با اين وضع صدر اسلام ؛ ما نمىتوانيم ، بطور كلى اصحاب را به يك چشم بنگريم و عقيدهء خود را دربارهء پرچمداران صدر اسلام پاك بگردانيم ، چه بشر از دير باز كه بر روى زمين پديد آمده و اجتماعاتى تشكيل داده از مظاهر بشريت ؛ از اعلا مرتبهء پاكدامنى و بسط عدالت تا ادنى درجهء دو روئى و نفاق و كارشكنى خالى نبوده است . قرائن تاريخى و آمارهايى كه از بررسى احوال و اجتماعات مختلف به دست آمده - از پيدايش آدم تا كنون اين نظريه را تأييد كرده است ، جز آنكه ناموس تطور در اجتماعات دينى و شيوهء دعوت به راه حق در شخص محمد ( ص ) و ياران او به درجهء كمال رسيده ، زيرا پيامبرى چون او ؛ قانونى پرارج و استوار نياورده ، و ياران هيچ رسولى از نظر پايمردى در دين و كثرت نفرات به پاى ياران حضرتش نرسيده است . . . اما اين افتخار كه تنها از راه مصاحبت و همدمى با حضرتش بهر حال شامل حال يارانش گرديده و بدن وسيله مقام و جلالى كسب كرده‌اند ، مانع آن نبوده

--> ( 1 ) - سورهء توبه آيهء 101 . . . وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ . . .