الف ) ابن ابىداود سجستانى از بزرگان قرن سوم هجرى در كتاب خود المصاحف - چنانچه گذشت - عنوان داشته كه : 1 . ابوبكر صديق ( رض ) پس از رسول خدا صلى الله عليه وآله ، قرآن را در « مصاحف » گرد آورد . 2 . على بن ابىطالب ( رض ) قرآن را در مصحف جمع كرد . 3 . عمر بن خطاب ( رض ) قرآن را در مصحف گرد آورد . ب ) از علماى معاصر نيز ، ناصرالدين الأسد در كتاب خود مصادر الشعر الجاهلى گويد : آنان واژه « مصحف » را بر كتاب جمع شده اطلاق مىكردند و مرادشان از آن ، مطلق كتاب بود ، نه قرآن تنها . از جمله آنها . . . تا آخر خبر . او سپس داستان « مصحف » خالد بن معدان را نيز ، از كتاب مصاحف ابن ابىداود سجستانى آورده است . « 1 » 6 . مصحف در اصطلاح امتهاى گذشته و نامگذارى كتب دينى سابق به « مصحف » ابن سعد در طبقات به سند خود از قول سهل مولاى عتيبه روايت كند كه گفته است : او فردى نصرانى و از مردم « مريس » بوده ، يتيمى كه در دامن پدر و عمويش پرورش يافته و انجيل را تلاوت مىكرده است . گويد : من « مصحف » ى را از عمويم گرفته و آن را مىخواندم كه به ورقه‌اى ناشناخته ، با نوشته‌اى غير معمول رسيدم ، با دست آن را لمس كرده ، ديدم برگه‌هاى آن به هم چسبيده است . آن را گشودم و ديدم صفات حضرت محمد صلىالله‌عليه‌وآله بدين‌گونه در آن آمده است كه : نه كوتاه و نه بلند ، سفيد روى پرموى دو رشته كه ميان دو كتف او مهر [ نبوت ] است . بخشش او زياد بوده و صدقه را نمىپذيرد . بر حمار و شتر سوار مىشود و گوسفند را با دست خود مىدوشد و لباس پشمينه مىپوشد ، و هر كه چنين كند از كبر دورى جسته است ، و او اين كار را مىكند . از ذريّه و نسل اسماعيل بوده و نامش احمد است . سهل گويد : بدين جا كه رسيدم ، عمويم سر رسيد و چون آن ورقه را گشوده ديد مرا كتك زد و گفت : تو را با گشودن اين ورقه و خواندن آن چه كار ؟ گفتم : در آن صفات احمد پيامبر صلى الله عليه وآله است . گفت : او هنوز نيامده است . « 2 »

--> ( 1 ) . مصادر الشعر الجاهلى ، ص 139 ، چاپ پنجم ، به نقل از مصاحف سجستانى ، ص 134 - 135 . ( 2 ) . طبقات ابن سعد ، ج 1 ، ص 363 ، چاپ بيروت .