كسى نيستم كه ديگرى را بر آنكه مرا برگزيده ، ترجيح دهم . گفتند : به راستى كه احسان و بخشش تو بر ما بسى فراتر از مرز انصاف است . رسول خدا صلى الله عليه وآله زيد را فرا خواند و فرمود : آيا اينان را مىشناسى ؟ گفت : آرى ، اين پدرم مىباشد و اين عمويم . فرمود : من نيز ، همانم كه شناخته‌اى و رفتارم را با خودت ديده‌اى . اكنون يا مرا انتخاب كن يا اينان را ! زيد گفت : من اينها را نمىخواهم . من كسى نيستم كه احدى را بر شما ترجيح دهم ، شما براى من به جاى پدر و عمو هستيد ! گفتند : واى بر تو اى زيد ! تو بردگى را بر آزادى و بر پدر و بستگانت ترجيح مىدهى ؟ گفت : آرى ، من از اين مرد چيزى ديده‌ام كه هرگز كسى را بر او ترجيح نخواهم داد . رسول خدا كه چنين ديد ، زيد را به سوى حجر اسماعيل - در بيت‌الحرام - برد و فرمود : اى حاضران ! گواه باشيد كه زيد فرزند من است ؛ از من ارث مىبرد و از او ارث مىبرم ! پدر و عمويش كه اين صحنه را ديدند جانشان آرام گرفت و بازگشتند . « 1 » زيد بن حارثه پس از آن واقعه به رسول خدا منسوب شد و وى را زيد بن محمد مىگفتند و رسول خدا صلى الله عليه وآله كنيز و دايه خود بره حبشى را به عقد او درآورد . او پيش‌تر با عبيد حبشى ازدواج كرده بود . اين زن ابتدا ايمن را به دنيا آورد و به ام‌ايمن مشهور شد و سپس در مكه اسامة بن زيد را به دنيا آورد . « 2 » اين ، داستان « پسر خواندگى » زيد از سوى رسول خدا صلى الله عليه وآله بود . داستان ازدواج زيد با زينب بدين‌گونه است كه مىآيد : ازدواج زيد با زينب دختر عمه رسول خدا صلىالله عليه‌وآله پس از هجرت رسول خدا صلىالله عليه‌وآله به مدينه ، عده‌اى از صحابه به خواستگارى زينب دختر اميمه و نوه عبدالمطلب رفتند . زينب برادرش را براى مشورت نزد رسول خدا صلى الله عليه وآله فرستاد . پيامبر فرمود : وى درباره كسى كه كتاب خدا و سنت پيامبرش را به او بياموزد چه نظرى دارد ؟ زينب پرسيد : او كيست ؟ فرمود : زيد ! زينب خشمگين شد و گفت : دختر عمه خودت را به غلامت مىدهى ؟ من با او ازدواج نمىكنم ! من از جهت ريشه و تبار از او برترم ! من در قوم خود أيِّم و بىشوهر مىمانم !

--> ( 1 ) . اسد الغابة ، ج 2 ، ص 224 - 227 . ( 2 ) . اسدالغابه ، ج 7 ، ص 303 ؛ در شرح حال ام‌ايمن ؛ استيعاب ، ص 765 ؛ اصابه ، ج 4 ، ص 415 - 417 ، ش 1145 .