السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )

69

عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )

هم‌پيمان گشته بودند . محلّ سكونت او شهرستان كوفه بوده ولى پيش از آن در بغداد مىزيسته و وفات او پس از سال 170 هجرى در زمان خلافت هارون الرّشيد بوده است . روايت‌هاى سيف سيف طبق عادت مورّخان آن عصر كه حوادث تاريخى را با سند نقل مىنموده‌اند ، براى اين‌كه افسانه‌هاى اختراعى خود را به صورت تاريخى صحيح جلوه دهد و رنگ درستى به آنها بزند ، يك افسانه را به چند بخش تقسيم كرده ، براى هر بخشى سند جداگانه جعل نموده است و با اين روش ، دو كتاب تأليف كرده است : 1 . الفتوح الكبير و الردة : كه در آن كتاب از حوادث تاريخى نزديك به رحلت پيغمبر تا زمان خلافت عثمان گفتگو كرده است . در همين كتاب جنگ ابوبكر را با مسلمانانى كه با خلافت او مخالفت كرده ، به خلافت‌اش گردن ننهادند « جنگ با مرتدّين » نام نهاده است . و همهء آن حوادث و وقايعى را كه در اين كتاب مىنويسد ، چهره‌اى افسانه‌اى و اسطوره‌اى مىبخشد و در آنها به اغراق و غلوّ مىپردازد . 2 . الجمل و مسير عايشه و على : در اين كتاب از شورش عليه عثمان ، كشته شدن او و جنگ جمل گتفگو كرده است . با رسيدگى به روايت‌هاى كتاب ، روشن مىگردد كه اين كتاب فقط به قصد دفاع ازبنى اميّه نوشته شده است . سيف علاوه بر اين دو كتاب روايت‌هاى ديگرى نيز ساخته كه در ده‌ها كتاب به طور پراكنده جاى گرفته و تا به امروز بزرگ‌ترين مدرك تاريخ اسلام گرديده است . طبرى روايت‌هاى سيف را در كتاب تاريخ خود به نام « تاريخ الامم و الملوك » در خلال حوادث تاريخى سال‌هاى 11 - 37 ه - نقل كرده است . پس از او ابن عساكر نيز در تاريخ هشتاد جلدى خود ، ضمن شرح حال اشخاصى كه به دمشق گذر كرده‌اند ، برخى از آنها را نقل كرده است . مشهورترين علمايى كه شرح ويژه‌اى در احوال ياران پيغمبر نوشته‌اند ، يعنى : ابن عبدالبر متوفّى به سال 436 ه - . در كتاب « استيعاب » .