السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )

70

عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )

و ابن اثير متوفّى به سال 630 ه - . در كتاب « اسدالغابة » . و ذهبى متوفّى به سال 748 ه - . در كتاب « التجريد » . و ابن حجر متوفّى به سال 852 ه - . در كتاب « الاصابة » . بعضى قهرمانان افسانه‌هاى سيف را در رديف اصحاب پيغمبر ( ص ) قرار داده ، شرح حالى نيز براى آنان دست و پا نموده‌اند . پس از بررسى اين كتاب‌ها معلوم شد كه قريب به صد و پنجاه تن از اين قهرمانان به هيچ وجه پا به عرصهء وجود نگذاشته‌اند و فقط انديشهء سيف بن عمر آنها را آفريده است ! « 1 » ولى اين دانشمندان همين‌كه در افسانه‌هاى سيف به نام آنها برخورد نموده‌اند ، كه لذا نام‌شان را در رديف اصحاب پيغمبر آورده ، براى آنها شرح حال نوشته‌اند و به اين ترتيب بر شمارهء صحابهء پيغمبر افزوده‌اند ! « 2 » جغرافىنويسان شهرهاى اسلامى مانند ياقوت حموى متوفّى به سال 626 ه - . در « معجم‌البلدان » و صفىالدّين در « مراصدالاطلاع » نيز از روايت‌هاى سيف استفاده نموده براى بعضى از مكان‌ها كه فقط در افسانه‌هاى سيف از آنها نام برده شده ، شرح نوشته‌اند ! بنابراين سيف بن عمر نه فقط افسانهء عبدالله بن سبأ را ساخته و يك قهرمان براى تاريخ اسلام آفريده است ، بلكه صدها افسانه و صدها قهرمان تاريخى ديگر نيز هستند كه ساختهء فكر او بوده و وجود خارجى نداشته‌اند . اين افسانه‌ها ، در صدها كتاب حديث ، تفسير ، تاريخ ، جغرافيا ، ادبيات و انساب ريشه دوانيده است ؛ و براى دانستن ارزش روايات سيف بايد اوّل به كتاب‌هاى علماى رجال مراجعه نماييم ، تا ببينيم در بارهء قوّت و ضعف حديث سيف و صحّت و وثوق او چه گفته‌اند . سپس به خواست خداوند به روايت‌هاى او رسيدگى نماييم .

--> ( 1 ) . علامه سيد مرتضى عسكرى كتابى به نام « صد و پنجاه صحابى ساختگى » آنها را معرفى نموده‌اند . ( 2 ) . مثلًا سيف ، در افسانه‌هاى خود قهرمانان مزبور را فرماندهء لشكر معرّفى نموده است و اين دليل بر آن شده كه آن قهرمانان از اصحاب پيغمبر ( ص ) بوده‌اند ! زيرا به گفتهء خود سيف رسم چنين بود كه فرماندهان و سران لشكر از صحابه انتخاب مىشدند .