السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )
65
عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )
1 - كتب الىّ : يعنى : سرّى بن يحيى براى من نوشت . 2 - حدّثنى : يعنى : سرّى بن يحيى براى من روايت كرد . 3 - فى كتابه الىّ « 1 » : يعنى : سرّى بن يحيى در نامهاى كه براى من نوشت روايت كرده است . 2 . سند ابن عساكر دمشقى براى داستانهاى ابن سبأ پس از طبرى ، ابن عساكر متوفى به سال 571 ه - . داستانهاى عبدالله بن سبأ را در تاريخ هشتاد جلدى خود يعنى « تاريخ مدينة دمشق » ضمن شرح حال طلحه ، عبدالله بن سبأ و ديگران ، به سند خود از سيف نقل كرده است . سند ابن عساكر به روايتهاى سيف در نقل افسانهء ابن سبأ و داستانهاى ديگر چنين است : « ابن عساكر از ابوالقاسم سمرقندى ، از ابوالحسن نقور ، از ابوطاهر مخلص ، از ابوبكر بن سيف ، از سرّى بن يحيى ، از شعيب ، از سيف . . . « 2 » » . بنابراين سند ابن عساكر به چهار واسطه به « سرى بن يحيى » مىرسد و « سرى بن يحيى » سرسلسلهء يكى از اسناد طبرى است كه قبلًا به آن اشاره كرديم . 3 . ابن ابى بكر محمّد بن يحيى بن محمّد اشعرى مالكى متوفى به سال 741 ه - . مشهور به « ابن ابى بكر » ، افسانهء عبدالله بن سبأ و سبائيان را در كتاب خود به نام « التمهيد و البيان فى مقتل عثمان بن عفان » ، مستقيماً و بدون واسطه ، از كتاب « الفتوح » نوشتهء سيف بن عمر ، و تاريخ ابن اثير نقل نموده است . بنابراين ابن ابى بكر افسانههاى سيف را در بارهء سبائيان و ديگران ، گاهى بدون واسطه از كتاب سيف نقل مىكند ، و گاهى از تاريخ ابن اثير ، و دانستيم كه ابن اثير نيز از طبرى و
--> ( 1 ) . فقط يك بار به اين لفظ روايت كرده است . رجوع شود به صفحهء 1 / 2055 ، چاپ اروپا . ( 2 ) . اخبرنا ابو القاسم السمرقندى عن ابى الحسين النقور عن ابى طاهر المخلص ، عن ابى بكر بن سيف ، عن السرّى بن يحيى عن شعيب بن ابراهيم ، عن سيف بن عمر . . . .