السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )
48
عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )
راويان افسانهء عبدالله بن سبأ اكثر من عشرة قرون و امورّخون يكتبون هذه القصّة « بيش از ده قرن است كه تاريخ نويسان اين افسانه را به صورت تاريخ صحيح مىنويسند . » مؤلّف دوازده قرن است كه تاريخ نويسان افسانهء « عبدالله بن سبأ » را مىنويسند . هرچه از عمر اين افسانه بيشتر مىگذرد ، شهرت بيشترى پيدا مىكند ، تا آن جا كه امروز كمتر نويسندهاى ديده مىشود كه قلم به دست گرفته ، در بارهء صحابه چيزى بنويسد ، و اين افسانه را در نوشتهء خود فراموش كرده باشد ! آرى تفاوتى كه بين نويسندگان پيشين و امروزى هست آن است كه افسانه سراى اوّلى آن را در لباس حديث و روايت در آورده ، افسانهء خود را در خلال رواياتى كه جعل نموده بيان كرده است ، ولى نويسندگان معاصر با رنگ تحقيقات علمى آرايش مخصوصى به آن دادهاند . از اين رو ، اگر ما بخواهيم با روش علمى به بررسى اين موضوع بپردازيم ناگزيريم به آغاز و پيدايش اين افسانه و زندگى راويان آن از اوّلين روز تا به امروز رسيدگى نماييم ، تا معلوم شود چه كسانى و به چه اسنادى اين قصّه را روايت نمودهاند ، سپس به اصل داستان پرداخته ، نظر خود را در بارهء آن بيان مىنماييم .