پيدايش افسانهء عبدالله بن سبأ هذه هى اسطورة ابن سبا بايجاز : « اين است افسانهء عبدالله بن سبأ و پيدايش آن به اختصار » مؤلّف بيش از هزار سال است كه مورّخان در بارهء « ابن سبأ » قلم فرسايى كرده و به او و سبائيان ( پيروان ابن سبا ) كارهاى شگفت انگيز و بزرگى نسبت مىدهند . پس بايد ديد : اين « ابن سبأ » كيست ؟ « سبائيان » كه هستند ؟ ابن سبأ چه ادّعايى داشته و چه كارهاى مهمّى انجام داده است ؟ خلاصهء آنچه مورّخان در بارهء ابن سبأ آورده‌اند ، اين است : مردى يهودى از اهالى صنعاى يمن ، در زمان عثمان صورتاً و به حسب ظاهر اسلام آورد ، ولى در خفاء به ايجاد تفرقه ميان مسلمانان اشتغال داشته و در شهرهاى بزرگ اسلامى مانند شام ، كوفه ، بصره و مصر ، سفر مىكرده ، در مجامع مسلمين حاضر مىشده و مردم را تبليغ مىنمود بر آن‌كه پيغمبر اسلام را نيز مانند عيسى بن مريم رجعتى است . و هم‌چنان كه هر پيغمبرى وصيى داشته ، وصى محمّد ( ص ) هم على است ، و او خاتم