كه گاهى كوته‌بينانه بوده و به عمق مسئله توجه صحيح ننموده ، بلكه به طور سطحى بر آن نگريسته‌اند و يا با ديدگاههاى تعصّب‌آميز فرقه‌اى و تحزّب‌گرايى و غير آن ، اظهار نظر نموده‌اند - مورد انتقاد قرار داده و بىاعتبارى آنها را با سبك منطقى مستدل روشن مىسازد . مؤلف محترم موسوعهء بزرگ تمهيد كه در دوازده مجلد به جهان علم و دانش و معارف اسلامى ، عرضه مىگردد ، تقريبا بيشتر نيازمنديهاى جامعه اسلامى كنونى را در مورد معارف قرآن كريم ، با بيانى بسيار زيبا و قلمى روان و سبكى مبتكرانه و روشى منصفانه و منطقى ، برآورده مىسازد ، و از كتابهاى ديگر ، تشنگان معارف قرآنى را تا حدّ زيادى ، بىنياز مىسازد . توفيق مؤلف بزرگوار آن را در تكميل اين طرح عظيم ، از خداوند منّان خواستاريم . نظر به اينكه متنى كه در اختيار اين‌جانب جهت ترجمه قرار داده شده - چنان كه يادآور شدم - بخشى از جلد پنجم « التمهيد » است و فاقد يك مقدّمه‌اى كه به طور خلاصه ، محتواى كتاب و اهداف و فوايد آن را نشان دهد مىباشد ، به همين جهت ، قسمتى از كتاب « الاتقان فى علوم القرآن » تأليف علّامه سيوطى را به عنوان مقدمهء اين سطور ، ترجمه و تلخيص نموده و به حضور خوانندگان گرامى ، عرضه مىنمايم . تناسب چيست و چه منظورى از آن داريم ؟ تناسب از مادّهء « نسبت » و از باب تفاعل و به معناى متشاكل و نزديك هم بودن است . و در مورد آيات قرآن كريم ، همان ارتباط بين آيات است ، اعم از اينكه دو آيهء مربوط بهم ، از نظر نسب اربعه ، عام و خاص باشند ، يا عقلى و يا حسى و يا خيالى و يا انواع ديگر علاقه‌ها . و يا تلازم ذهنى مانند : سبب و مسبب ، علت و معلول ، شرط و جزاء ، و يا دو نظير و دو معادل و يا دو ضدّ و يا دو نقيض و امثال آن .