الشيخ محمد هادي معرفة ( مترجم : مولائى نيا )

11

تناسب آيات ( فارسى )

تناسب از ديدگاه دانشمندان اسلامى 1 - محى الدين عربى در « كتاب سراج المريدين » گويد : « ارتباط آيات قرآن با يكديگر ، به حدّى است كه همچون يك كلمه ، معانى آن منسجم و مبانيش منتظم بوده و علم بسيار ارزنده‌اى است كه خداوند به روى ما راهى بدان گشود ، چون براى آن اهلى نيافتيم ناگزير ، بر آن مهر زده و بين خود و خدا قرار داده و به وى برگردانديم » . 2 - شيخ عز الدين بن عبد السلام مىگويد : « تناسب ، علم باارزشى است ولى در حسن ارتباط آن شرط است كه در يك امر واحدى بوده ، و اوّل آن به آخرش مربوط باشد . و در غير اين صورت ادّعاى ارتباط ، جز تكلّف ، چيز ديگرى نخواهد بود » . 3 - شيخ ولى الدين ملوى مىگويد : « هركس منكر تناسب بين آيات قرآن باشد ، قطعا ادّعايش بىدليل بوده و بىراهه رفته است ؛ زيرا قرآن كريم بر اساس لوح محفوظ ، ترتيب يافته و تمام آيات آن از نظر ترتيب ، توقيفى بوده و اسلوب و نظم شگفت‌انگيز آن ، معجزه‌اى است آشكار ، و آنچه در هر آيه بيش از هر چيز بايد مورد بحث قرار گيرد اين است كه : آيا اين آيه مثلا تكميل‌كنندهء آيهء قبلى است و يا مستقل از آن مىباشد . و در صورت مكمّل بودن ، تناسب موجود بين آن دو ، مورد بررسى قرار گيرد » . 4 - فخر رازى در مورد سورهء « بقره » مىگويد : « هر محققى دربارهء لطائف نظم و شگفتى ترتيب آن ، دقت نمايد ، خواهد ديد كه قرآن كريم چنان كه از جهت فصاحت الفاظ و برترى معانى ، داراى اعجاز است ، همچنين از جهت نظم و ترتيب آياتش نيز اعجاز دارد » . و منظور كسانى كه از ناحيه اسلوب ، آن را معجزه مىدانند هم ، همين است ،