عوامل پيدايش ديدگاه تحريف به نظر مىرسد سه عامل بنيادى در گزينش نظريه تحريف از سوى برخى نويسندگان نقش‌آفرين بوده است كه عبارتند از : 1 - وجود روايات تحريف ؛ 2 - ابهام در تاريخ گردآورى قرآن ؛ 3 - كمرنگى طرح مسأله امامت در قرآن . در اينجا به بررسى گذراى اين عوامل مىپردازيم : 1 . وجود روايات تحريف ؛ بايد اذعان كنيم كه شمار رواياتى كه از آنها وقوع كاستى در قرآن استفاده مىشود ، در جوامع روايى فريقين قابل‌توجه است ، اما با اين حال ، نظير بسيارى ديگر از مباحث عرصهء دين‌شناسى ، وجود روايات نبايد معيار گرايش به يك نظرگاه باشد ؛ زيرا هر باريك‌انديشى پس از بررسى لغوى و محتوايى اين روايات ، به زودى به اين نتيجه رهنمون مىگردد كه افزون بر ضعف و سستى سند ، تعارض شديد با يكديگر و عدم دلالت بسيارى از آنها بر مدعا ، با آيات روشن قرآن مبنى بر مصونيت آن از هرگونه دخل و تصرف و كاستى ناسازگار است و به حكم اصل « عرضهء روايات به قرآن و مردود بودن آنها در صورت مخالفت با قرآن » ، بايد به دور انداخته شود ؛ به همين جهت است كه جز مدعيانى اندك و انگشت‌شمار ، قاطبه مسلمانان و دانشوران نامى هرگز فريفتهء اين دست از روايات نشده‌اند . 2 . ابهام در تاريخ گردآورى قرآن ؛ به دليل وجود روايات متعارض و گفتارهاى گوناگون كه از صحابه و تابعان در چگونگى ضبط و نگارش قرآن برجاى مانده ، دو نكتهء اساسى در هاله‌اى از ابهام فرو رفته است : 1 . با توجه به محدوديت شمار باسوادان در عصر نزول قرآن و نيز سادگى و محدوديت ابزار نگارش ، آيا همهء قرآن - هرچند در قالب ابزار پراكنده - در عصر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نگاشته شده يا آنكه تنها به حفظ قرآن در سينه‌ها اكتفا شده است ؟ 2 . آيا قرآن به شكل امروزين ( اصطلاحا بين الدّفتين و با ترتيب كنونى ) ، در عصر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گردآورى شده يا آنكه پس از رحلت ايشان و طبق برخى روايات ، طى چند مرحله با كوشش و نظارت صحابه چنين سرانجامى يافته است ؟ در پاسخ به اين دو سؤال مهم تلاشهاى قابل تقديرى از سوى صاحبنظران