پيش‌بينى نمود . آنجا كه فرمود : « قد كثرت علىّ الكذابة و ستكثر ، فمن كذب عليّ متعمّدا فليتبوّء مقعده من النار ؛ « 1 » پيش از اين بر من فراوان دروغ بسته‌اند و پس از اين نيز فراوان دروغ خواهند بست ، هركس كه از روى عمد بر من دروغ بندد ، جايگاه خود را در آتش فراهم سازد » . به گواهى تاريخ كار جعل و وضع حديث پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به حدى رسيد كه به‌عنوان نمونه ، هنگامى كه ابو عبد اللّه محمد بن اسماعيل بخارى تصميم به جمع‌آورى حديث گرفت ، خود را با انبوهى از روايات مجعول مواجه ديد . خود او مىگويد كه روايات صحيح خود را كه بيش از هفت هزار روايت است از ميان ششصد هزار روايت برگزيد . باوجوداين ، برخى از دانشوران اهل سنت بر ضعيف و سست بودن شمارى از روايات صحيح بخارى گواهى داده‌اند . پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله براى مقابله با تحريف لفظى سنت ، دو راه در پيش روى امت اسلامى نهاد : 1 . مراجعه به قرآن به‌عنوان معيار بازشناختن احاديث سره از ناسره . 2 . مراجعه به اهل بيت عليهم السّلام به‌عنوان حاملان اصلى سنّت و قرآن . اما آنچه درباره قرآن به‌عنوان نخستين و درعين‌حال مهمترين منبع دين‌شناسى اتفاق افتاده است ، تحريف معنوى مىباشد كه در روايات از آن به « تفسير به رأى » ياد شده است . رواياتى كه از نظر برخى محدثان در حد تواتر است و رايج‌ترين مضمون آن چنين است : « من فسّر القرآن برأيه فليتبوّأ مقعده من النّار ؛ « 2 » هركس قرآن را به رأى خود تفسير نمايد جايگاه خود را در آتش فراهم سازد » . تفسير به رأى به اين معناست كه شخص يا اشخاصى به قصد دستيابى به اهدافى شوم محتواى متن وحى را به سوى آن اهداف متمايل سازند ، اين معنا همان است كه در تحريف معنوى مطمح نظر است . پيدايش فرق و مذاهب مختلف در ميان صفوف مسلمانان كه همگى نظرگاه خود را به نحوى مستند به قرآن مىدانند حكايت از تحريف معنوى دارد . جالب اين

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 50 ، ص 80 . ( 2 ) . البرهان في تفسير القرآن ، ج 1 ، ص 16 .