موضوع خود - تأليف نشده است و گفته شده هزار ورق بوده است » « 1 » و سند شيخ به آن صحيح مىباشد اما [ مشكل اين‌جاست كه ] اين تفسير ، در دسترس نيست و هيچ‌يك از محققان متأخر آن را نديده است و ظاهر عبارت « نجاشى » هم گوياى آن است كه خودش كتاب را مشاهده نكرده و حجم آن را از قول ديگران بازگو مىكند . تهرانى مىنويسد : « سيد شرف الدين در كتاب « تأويل الآيات الظاهره » از او نقل مىكند . وى شاگرد محقق كركى ( متوفاى 940 ه . ق . ) مىباشد . پس معلوم مىشود كتاب مزبور تا آن زمان وجود داشته است و پس از آن را خدا مىداند . » سيد شرف الدين مىگويد : « تنها نصف اين كتاب ؛ يعنى از آيهء 73 سورهء اسراء تا آخر قرآن را در اختيار دارم . » « 2 » اما « سيد على بن طاووس » در رسالهء « محاسبة النفس » از آن نقل مىكند و كتاب به‌طور كامل در اختيارش بوده است ، چنان‌كه در كتاب « اليقين » تصريح كرده ، مىگويد : « اين كتاب در ده جزء و در دو مجلّد قطور است و احاديث آن را از رجال اهل سنت نقل كرده تا در اتمام حجّت رساتر باشد . » تهرانى مىگويد : « ابن طاووس در كتاب « اليقين » از هردو جلد ، چندين روايت نقل نموده است . » « 3 » اين بود سرگذشت تفسير « ماهيار » ، ولى محدّث نورى در اشتباه بزرگى افتاده ، از كتاب « تأويل الآيات الباهره » نوشتهء « شيخ شرف الدين نجفى » رواياتى براى اثبات تحريف نقل مىكند ، به پندار اين‌كه از تفسير ماهيار است . « 4 »

--> ( 1 ) . معجم رجال الحديث ، ج 16 ، ص 198 . ( 2 ) . تأويل الآيات الظاهره ، ج 1 ، ص 284 . اين كتاب اخيرا در دو جلد به شكلى زيبا چاپ شده است . ( 3 ) . الذريعه ، ج 19 ، ص 29 و 30 و ج 3 ، ص 303 و 304 ، شماره 1129 . ور . ك ، استادى ، چهل مقاله ، ص 111 به بعد . ( 4 ) . فصل الخطاب ، ص 237 و 238 ، شمارهء 14 ، از دليل يازدهم و جاهاى ديگر ، همچنين مستدرك الوسائل ، ج 1 ، ص 279 ، شمارهء 11 . پيش از او نيز نويسندهء « امل الآمل » در اين اشتباه افتاده و نويسندهء « رياض » اشتباه او را يادآور شده است . ر . ك : الذريعه ، ج 3 ، ص 305 .