ذ ذاتى - كلمهء ذات را چند معنى است از اين قرار : صاحب ، جوهر شىء ، آن‌چه صالح باشد كه از آن خبر داده شود ، گاه اطلاق بر هويت شخص مىشود و گاه بر ماهيت نوعى اطلاق مىشود و ذات و حقيقت در مواردى به يك معنى است . ذاتى و ذاتيات اشياء امورى هستند كه شىء را از غيرش جدا و ممتاز سازند و اركان وجودى و ماهوى و مقومات هر شىء را ذاتى آن شىء مىنامند مانند جنس و فصل كه ذاتى نوعند و نوع كه مقوم و ذاتى افراد خود است و آن يا مابه‌الاشتراك افراد و انواع است و يا مابه‌الامتياز . « 1 » ذبح موت - در روايات آمده است كه در روز رستاخيز بعد از اين‌كه به حساب اعمال بندگان رسيدگى شد مرگ را ذبح خواهند كرد كه ديگر ، مرگى نباشد بهشتىها و جهنمىها همه جاويد بمانند . « 2 » و ما « ذبح موت » ( بدين گونه است ) كه خداى متعال در روز قيامت آن را به صورت گوسفندى ظاهر مىكند و حضرت يحيى عليه السلام مىآيد در حالتى كه به دست او كاردى است ، سپس آن گوسفند را به پهلو مىخواباند و آن را ذبح مىكند سپس گوينده‌اى با صداى بلند مىگويد اى اهل بهشت شما براى هميشه در بهشت مخلد خواهيد بود . و از اين به بعد مرگ شما را نابود نخواهد نمود و اى اهل جهنم شما نيز هميشه در جهنم مخلديد و مرگ و نابودى براى شما نخواهد بود و در آن روز به جز اهل جهنم احدى در جهنم نخواهد بود و آن روز را « يوم الحسرة » ناميده‌اند ، بدين جهت كه آن روز به عنوان روز خلود هر دو طايفه در مقر خويش ظاهر و آشكار مىگردد ( و نمايشگر اين است كه هر دو طايفهء اهل بهشت و اهل جهنم در مقر خويش براى هميشه مخلداند . زيرا كلمهء حسر به فتح سين به معناى ظهر يعنى آشكار گرديدن آمده است ) . پس اهل بهشت هنگامى كه در دار دنيا مرگ را مشاهده مىكنند كه به سراغ آنان آمده است ) بىاندازه مسرور و خوشحال مىشوند و به او مىگويند خدا قدم تو را براى ما ميمون و مبارك قرار داده زيرا تو ما را از شرور و آلام زندگانى در دنيا رهايى بخشيدى و تو بهترين كسى هستى كه اكنون بر ما وارد شده‌اى و نيكوترين هديه‌اى هستى كه خدا براى ما فرستاده است و اما اهل

--> ( 1 ) اسفار ، ج 1 ، صص 100 ، 398 و ج 2 ، ص 36 . ( 2 ) ترجمه شواهد ، ص 428 .