مىشوند برخى از اصوليان آن‌ها را به اصلى و فرعى تقسيم مىكنند . مصالح تحسينى : كمالياتى هستند كه از ويژگىهاى آن‌ها افزايش رفاه در بين افراد جامعه در چهارچوب شرع است و شامل خوراك ، پوشاك و مسكن مىشود . مصالح حاجى : امورى هستند كه مردم در برطرف‌كردن سختى و دفع مشقت به آن‌ها نيازمندند و سبب ناميدن به حاجيات براى آن است كه به نيازمندىهاى مردم ارتباط دارند و از جهت فراخى روزى و رفع تنگنا اغلب منجر به سختى و دشوارى مىشوند . اين مصالح در رخصت‌هاى شرعى متجسم مىشوند كه هدف از تشريع آن‌ها تخفيف و آسان گرفتن بر بندگان و برداشتن سختى و مشكلات از آنان است . مصالح ضرورى : مراد از آن‌ها كلياتى هستند كه در مصالح دينى و دنيوى مورد نيازند و زندگى مردم در دنيا و نجات از عذاب در آخرت بر آن‌ها متوقف است ، به گونه‌اى كه اگر همه يا يكى از آن‌ها از دست رود نظام هستى مختل ، هرج‌ومرج گسترده و فساد روزافزون مىشود . اين كليات ، ضروريات ، ناميده مىشوند و در نزد اكثر اصوليان پنج مورد هستند : حفظ دين ، جان ، نسل ، عقل و مال . 1 - مصالح مرسله : مصلحت در لغت يعنى خير . مصلحتى است كه دليلى از سوى شارع بر ابطال يا اعتبار آن ذكر نشده است ، ولى از ربط حكم به آن جلب مصلحت با دفع مفسده‌اى از مردم حاصل مىشود . استصلاح يا مناسب مرسل يا ملايم ناميده مىشود . برخى از اصوليان كه قائل به مصالح مرسله هستند ، ضرورت وجود مناسبت در بين مصلحتى كه اصلى مستقل شمرده مىشود و در بين مقاصد شارع را شرط گرفته‌اند ، يعنى اين مصلحت با يكى از اصول شرعى منافات نداشته باشد ، در ذات خود معقول باشد و بر اوصاف مناسب معقول جارى باشد ، يعنى هرگاه بر خردمندان عرضه شود آن را بپذيرند و در عمل به آن مشكل ضرورى دفع شود ، به گونه‌اى كه اگر به آن‌ها عمل نشود ، مردم دچار مشقت شوند . برخى از ائمه و مجتهدان مصلحت مرسله را دليل شرعى