قاموس‌هايى تدوين شد و اكثرا به جاى تعريف معانى اصطلاحى به شرح لغات مىپرداختند ، مانند كتاب تهذيب الاسماء و اللغات از نووى ( 676 ه . ق ) و تحرير التنبيه از او و نيز المصباح فى غريب الشرح الكبير از فيومى ، المطلع على ابواب المقنع از بعلى ( م 709 ه . ق ) و الزاهر فى شرح غريب الفاظ الشافعى از ازهرى ( م 370 ه . ق ) و هدف اساسى اين كتاب‌ها تعيين و توضيح معانى اصطلاحى اصطلاحات فقه نبود . معانى اصطلاحى الفاظ مصطلح تنها در كتاب‌هاى تخصصى تعريف و توضيح داده مىشد و اگر كسى مىخواست تعريف يكى از اصطلاحات را بداند ، بايد به كتاب‌هاى همان علم مراجعه مىكرد . فقها در زمينه‌ى تأليف درباره‌ى تعريف الفاظ اصطلاحى فقه فعال‌تر از ديگران بوده‌اند ؛ ابن نجيم مصرى رساله چهل و يكم را در مجموعه رسايل خود درباره تعريفات فقهى و قونوى كتاب أنيس الفقها دراين‌باره نوشته و محمد عميم احسان بركتى مجددى رساله‌اى در ضمن مجموعه‌ى قواعد فقه نوشته و اصطلاحات فقهى را برحسب حرف اول آن‌ها تعريف كرده است . در عصر حاضر نيز سعدى ابو حبيب قاموس فقهى و محمد رواس قلعجى معجم لغة الفقهاء و موسوعة الفقهيه الميسره و دكتر قطب مصطفى سانو ، معجم مصطلحات اصول الفقه لهيثم هلال ، معجم مصطلح الاصول ، دكتر خلف محمد المحمد مصطلحات علم الاصول الفقه ، دكتر محمود حامد عثمان ، القاموس المبين فى اصطلاحات الاصوليين ، دكتر رفيق العجم ، موسوعة مصطلحات اصول الفقه عند المسلمين را درباره‌ى اصطلاحات اصولى به رشته‌ى تحرير درآورده‌اند كه در نگارش اين كتاب از همه‌ى اين كتاب‌ها و كتاب‌هاى مرجع اصول فقه استفاده شده است . در زبان فارسى منابع معدودى به زيور طبع آراسته شده ، ولى در ميان اهل سنت تاكنون كتابى دراين‌باره به زبان فارسى نوشته نشده است . اصول فقه يكى از علوم آلى و ابزارى و از مهم‌ترين علوم اسلامى است كه در آن عقل و وحى به‌هم آميخته و روايت و درايت باهم ممزوج گشته‌اند . هرفقيهى