جلال جلالى زاده
192
مبادى و اصطلاحات اصول فقه ( فارسى )
ش شاذ : مخالف و مناقض . هرآنچه كه مخالف قياس و قاعده - بدون توجه به اندك بودن يا زياد بودن آن - باشد . هرآنچه كه مخالف تا عدهى عمومى يا قياس يا عرف مردم باشد . شاذ يا مقبول است يا مردود . شاذ مقبول بر خلاف قياس است ، ولى مقبول فصحا و بليغان است . شاذ مردود مخالف قياس است و مقبول فصحا و بلغا نيست . فرق بين شاذ ، نادر و ضعيف : شاذ ، در كلام عرب زياد است ، ولى بر خلاف قياس است . نادر : كمياب است ، ولى مطابق قياس است . ضعيف : حكم آن ثابت نشده است . حديث شاذ : حديثى است كه راوىاش در روايت ، مخالف ديگر راويان ثقه باشد . قرائت شاذ : قرائتى كه مخالف قرائت متواتر باشد . شارع : مبين احكام . كسى كه احكام را براى زندگى فرد و جامعه در دنيا و آخرت تنظيم مىكند و مراد از آن كتاب و سنت است و ( كتاب و سنت ) دو منبع اساسى براى وضع احكام عقيدتى ، عملى ، اخلاقى براى بندگان مىباشد . شافعيه : پيروان امام شافعى در اصول و فقه . اصوليانى كه در تأليف ، روش اصالت دادن به قواعد و بيان مبادى و وضع قوانين بدون مراجعه به احكام مدون فقهى پيشين را اتخاذ كردهاند و قواعد اصولى را كه تأسيس كردهاند ، حاكم بر فروع فقهى مدون و مأثور از ائمهى پيشين نمودهاند ؛ چون احكام فقهى در نزد آنان محكوم قواعد و تابع آنهاست و هرگاه حكم فرعى با قاعده تعارض داشته باشد ، حكم به ابطال فرع يا حداقل تعديل آن داده مىشود . سبب شافعيه ناميدن آنان ، براى آن است كه امام شافعى اولين كسى است كه مبتكر اين روش است و در كتاب الرساله بر آن اعتماد كرده است . گفتهاند : دليل شافعيه ناميدن آنان براى آن است اكثر كسانى كه در