اصول طبق اين روش تأليف نموده‌اند ، از علماى شافعيه هستند ، هرچند نوآورىها و ابتكارات جالبى از سوى علماى مذهب مالكى ، حنبلى و ظاهرى در اين روش انجام شده است . همچنين اين روش ، روش جمهور ناميده شده است ؛ چون اكثر علماى مذاهب چهارگانه از آن پيروى كرده‌اند و روش متكلمان نيز ناميده شده است چون بسيارى از متكلمان اشاعره و معتزله در تأليفات اصولى ، اين روش را به كار گرفته‌اند ؛ زيرا اين برنامه و روش با بحث‌هاى عقلى و ديدگاه آزاد آنان درباره‌ى حقايق محض موافق است . امرى كه موجب كثرت فرضيات و تئورىها و آراى فلسفى و منطقى در كتاب‌هاى اصولى شده است . كتاب الرساله‌ى امام شافعى ، برهان جوينى ، العمد عبد الجبار معتزلى ، المعتمد از ابو الحسن بصرى ، المستصفى از غزالى ، المحصول از رازى و الإحكام از آمدى مهم‌ترين كتاب‌هايى هستند كه مطابق اين روش نگاشته شده‌اند . شأن : امر و حال . جمع در بين اصل و فرع به وسيله‌ى وصفى كه توهم شمول آن بر حكمتى كه منجر به حكم نامعين است . مانند سخن امام شافعى درباره‌ى نيت در وضو و تيمم ؛ طهارتان فأنى تفترقان . شبه - اشتباه : وصفى كه مناسب حكم نيست ، ولى براى آن‌چه كه مناسب آن است لازم مىباشد . اشتراك دو چيز در وصف ، مانند اشتراك دو جسم در سياهى و گاهى صفت مفيد حكم عقلى يا سمعى است و هدف فقها حكم نقلى است . شبهه : تردد در بين حلال و حرام . شبهه‌ى تحريميه : مراد از شبهه‌ى تحريميه آن است كه مجتهد مفصلا حقيقت عملى را مىداند و به‌طور يقين مىداند كه واجب نيست ، ولى درباره‌ى حكم خاص آن در نزد خداوند ، جاهل است و شك دارد . آيا حرام است يا مكروه ؟ يعنى يا ترك مشكوك‌فيه به‌طور حتمى واجب است يا انجام آن جايز نيست ، اما نه به طور حتمى و الزام . حكم اين شبهه در نزد اكثر علما ترك‌كردن هرآن‌چه كه احتمال حرمت آن هست ، مىباشد . به