حيله‌هاى فقهى حرام : عملى كه در ظاهر جايز است و براى باطل‌كردن حكم شرعى و تبديل آن به حكم مباح انجام مىشود ، مانند طلاق دادن زن در مرض الموت براى محروم‌كردن او از ارث . تجويز : حيله‌هاى شرعى مخالف سد ذرايع است ؛ چون شارع با هر وسيله‌ى ممكنى راه مفاسد را بسته است ، ولى شخص حيله‌گر با حيله و فريب راه را به سوى آن‌ها مىگشايد .