دخالت مانند عرب بودن ، بر سر و سينه خود زدن ، موطوؤه همسر يا غير همسر باشد ، در رمضان همان سال بوده باشد ، در اين موارد از نظر بقاى عموميت حكم بايد اوصاف زايدى كه دخالت در حكم ندارند حذف شده مناط و علت حكم اعتاق تنها در مقاربت در روز ماه رمضان را خلاصه و تنقيح كرد . سبب ناميدن تنقيح المناط آن است كه علت بيان شده ، ولى چون با ديگر أوصاف آميخته شده است ، نياز به پالايش دارد . همچنين استدلال نيز ناميده شده است . تنقيح المناط از اقسام علت است . تواتر : تتابع و اتصال ، خبر دادن گروهى از حادثه‌اى كه عاد تا توافق همه‌ى آن‌ها بر كذب محال است و بر دو قسم است ؛ لفظى و معنوى . توجيه : بيان كلام به گونه‌اى كه منافى سخن مخالف باشد . توحيد : اقرار به يگانگى خداوند در ذات ، صفات و افعال . تورات : در عبرى به معناى شريعت است ، كتابى كه بر موسى نازل شده و عهد قديم نيز ناميده مىشود . توفيق : ارتباط و جمع ، ايجاد توافق در بين دو دليل متعارض و اين از طريق دفع تعارض رفع اختلاف در بين آن‌ها با نوعى از تأويل است ، مانند تقييد مطلق و تخصيص عام و جمع هم ناميده مىشود . توقف : ناتوانى در ترجيح در بين آراى متعارض كه در ظاهر باهم متعارضند و پذيرفتن تعارض ، مگر اين‌كه دليلى آشكار شود كه اين تعارض را زايل نمايد . توقف چيزى بر چيزى اگر از جهت شروع باشد ، مقدمه و اگر از جهت آگاهى باشد ، معرف و اگر از جهت وجود و داخل چيزى باشد ، ركن و اگر در خارج ولى مؤثر در آن باشد ، علت فاعلى و اگر مؤثر نباشد ، شرط ناميده مىشود . توقيفى : احكامى كه در شرع بيان شده‌اند و كسى حق كاستن يا افزودن بر آن‌ها را ندارد ، يعنى مجالى براى نظر و رأى در آن‌ها نيست .